Elfstedentocht op de fiets

Uitgelicht

Sloten – Stavoren – Hindeloopen

17 augustus 2025

Het wordt een bijzondere reis dit keer. Agnes is vanochtend voor een weekje vertrokken naar haar vriendin Benthe in Noorwegen. Ik heb haar vanochtend met de camper om 5:20 uur afgezet bij vertrekhal 3 op Schiphol en ben gelijk daarna doorgereden naar een parkeerplaats vlak onder Hindeloopen ongeveer 7:30 uur aankom.

Ik ga een week lang fietsen in Friesland en heb de Friese Elfstedentocht in vier stukken geknipt. Vier fietsdagen die me langs de beroemde Elf Friese Steden brengen. In elke stad die ik aandoe, laat ik een strippenkaart afstempelen bij de VVV of bij een andere stempelpost, doe ik één labcache en zet ik de beroemde 11 fonteinen op de foto. Elke Friese stad heeft sinds het cultuurjaar 2018 een fontein die gemaakt is door een vooraanstaand kunstenaar. Bij mijn vertrek op deze eerste dag fiets ik snel door Hindeloopen. Het is bewolkt en nog vroeg. Daardoor ook vrij donker en het miezert. De regenbuitjes zullen de hele dag aanhouden. Het is niet anders en de temperatuur is prima. Het eerste cadeautje krijg ik, als ik Kolderwâld passeer. Hier staan “de Famkes van Kolderwâld”. Het is een serie beelden van kunstenaar Evert van Hemert. Prachtige kunstwerkjes die zomaar ergens langs de kant van de weg staan.

Het landschap van het Gaasterland (ooit ontstaan in de ijstijd) kent verschillende gezichten. Er zijn wat kleine heuveltjes, veel bossen maar natuurlijk ook het open Friese landschap. Voor dat ik het in de gaten heb, rijd ik Sloten binnen. Als je wat extra informatie over de fonteinen wilt, kijk dan eens op de website van de 11 fonteinen van friesland.nl In Sloten zelf is het nog stil. De terrasjes zijn amper bezet en in de kerk hoor ik orgelmuziek. Het is nog vroeg op deze zondagochtend. Als ik de fontein heb bezocht, gaat de kerk uit en wordt het drukker op straat.

Van Sloten naar Stavoren is het opnieuw een afwisselend landschap. In Balk staat een leuk oud stadhuis wat ik even op de foto zet. De weg langs de dijk is eentonig. Jammer dat je niet aan de IJsselmeerkant kunt fietsen.

Ongeveer vijf kilometer voor Stavoren passeer ik een grote steen die hoog boven het water ligt op de Reade klif (voor uitleg zie foto). Het is een verzetsmonument met een Friese spreuk die ik wel eens eerder heb gehoord. Het verzetsmonument herdenkt de slag bij Warns (Stavoren eigenlijk).

De laatste twee stadjes die ik bezoek zijn Stavoren en opnieuw Hindeloopen (nu wat uitgebreider). Het zijn twee leuke stadjes en dat weten de toeristen ook. Het is er erg druk en de havens en sluizen van Stavoren en Hindeloopen zijn bomvol. We hebben beide stadjes al eens eerder in het voor- en naseizoen bezocht en ze zijn zeker de moeite waard.

De fontein in Hindeloopen is vandaag de enige fontein die ook echt werkt! Het is bijzonder om te zien hoe verschillend de fonteinen zijn. Leuk! Na Hindeloopen zit m’n eerste fietsdag er op. Bijna tachtig kilometer met best wel hier en daar flinke tegenwind. Maar de moeite waard. Morgen weer een dag. Ik rijd naar Oudega waar vandaan ik morgen voor een tweede dag vertrek.

Ik overnacht vandaag op Camping De Bearshoeke in Oudega. De camping ligt aan de Oudegaaster Brekken. Ik sta met de buscamper op het tentenveld met zicht op het water. Mooi plekje dus.

Workum – IJlst – Sneek

18 augustus 2025

Vanochtend ben ik om 8:15 uur al helemaal klaar voor de tweede fietsetappe… Bij de receptie aangekomen om te betalen, blijkt dat er niemand aanwezig is. Bellen naar het telefoonnummer dat er hangt, levert ook niets op. Om hier te gaan staan wachten, had ik ook geen zin in. Ik kon gisteren niet vooruit betalen… Aangezien de route van vandaag nog een keer langs de camping komt, heb ik de camper maar voor de deur gezet en toen ik later nog een keer langskwam, alsnog betaald. Het was nog niet opgevallen dat ik weg was…

Het weer vandaag is wel heel wat anders dan gisteren, een heerlijk zonnetje, weinig wind en een prima temperatuur van rond de 24°. Wat wil een fietser nog meer? Nadat ik ben overgezet bij de Yntemasleat door een gezellig kletsende pontkapiteine, fiets ik voor het eerst door It Heidenskip. Dit dorp dankt z’n naam aan de woeste en ruige heideachtige streek die het vroeger was. Gek genoeg is er voor dit dorp alleen maar een Friese naam. Er staat dus maar één naam op het bord.

Workum is dan niet ver meer. Het is niet de eerste keer dat ik in Workum ben. Toch leuk om er weer door heen te fietsen! Ik doe er een nieuwe labcache en maak ook nog een labcache af die we de vorige keer niet meer hebben afgemaakt.

De fonteinen die ik vandaag bezoek, werken allemaal. Een nieuw fenomeen op deze dag zijn de vele open bruggen waar ik voor moet wachten. Het is druk op het water. Overal volle sluizen en wachttijden voor de bruggen (zowel op de weg als op het water). Nadat ik in Workum een kop koffie heb gedronken, fiets ik terug naar Oudega. Het museum van Jopie Huisman sla ik dit keer over. Agnes en ik hebben het samen al eens bezocht. Mocht je het zelf willen bezoeken, luister dan ook eens naar de podcast over de gestolen schilderijen van deze schilder. Erg interessant!

Via Oudega (waar ik de dus de camping betaal) fiets ik vervolgens naar IJlst. De schoorsteen van de Nooitgedagt fabriek is mooi gerestaureerd en de top van de oude schoorsteen is als een stalen frame teruggeplaatst. Thuis heb ik aan de wand nog een stel oude Friese doorlopers van Nooitgedagt uit IJlst hangen. Hoewel de Nooitgedagt fabriek voornamelijk houtbewerkingsgereedschap maakte, is de fabriek ook bekend geworden door het houten speelgoed en schaatsen. Verder opvallend in IJst zijn de zogenaamde “overtuinen” die gebruikt werden om het wasgoed te drogen en het witgoed te bleken. Het grasveld heet dan ook “de bleek” in het Fries. De overtuinen zijn nu niet meer als zodanig in gebruik. De komst van de wasmachine heeft hier een eind aan gemaakt. De overtuinen zijn nu eigendom van de gemeente en de bewoners mogen er gebruik van maken als ze er goed voor zorgen.Verder vind je er de oude houtzaagmolen “De Rat”. IJlst was vroeger echt de houtstad van Friesland.

Van IJlst naar watersportstad Sneek is niet ver. Rond de watertoren sta ik verschillende keren te wachten voor een open brug. Het is superdruk op het water met het mooie weer van vandaag. Als ik in Sneek ook een labcache heb opgelost en een boterahm heb opgegeten in het mooie Wilhelminapark, fiets ik in drie kwartier terug naar Oudega waar ik de camper oppik.

Vandaag toch weer bijna zestig kilometer gefietst. Morgen weer een etappe! Ik rijd de camper eerst naar Bolsward. Ik overnacht hier op boerderijcamping Half Hichtum van waar ik morgen verder fiets.

Rare ronde 2 …

Uitgelicht

Den Oever – Smerp – Stroe – Hippolytushoef – De Haukes

8 april 2023 – ☀️ 13° C.

Het belooft vandaag een mooie dag te worden. Als we wakker worden, schijnt het zonnetje volop. We hebben een fietstochtje uitgezet door de kop van Noord-Holland van Den Oever tot het Amstelmeer en weer terug via de Wieringermeer. De route gaat langs verschillende plaatsen met voor ons vreemde namen en met de nodige geocaches en een tweetal Adventure Labcaches.

Fietstocht Kop van Noord-Holland

De eerste plaats die we onderweg aandoen is het buurtschap Smerp. Helaas heeft men onlangs het naambord verwijderd. Alleen het straatnaambordje Smerperweg herinnert nog aan die naam. Hoewel Google Maps je de route naar Smerp nog wel kan wijzen, merken wij dat er steeds meer oude plaatsnaamborden verdwijnen. Jammer! Sommige namen zijn echt bijzonder en verdwijnen hierdoor op den duur.

Fietspad langs de Waddenzee

Onze volgende stop is Stroe. Wij kenden wel een Stroe in Gelderland (bij Barneveld) maar nu ontdekten we deze plaatsnaam dus ook hier. Nadat beide kerkgebouwen zijn verdwenen, wordt het een buurtschap genoemd. De naam Stroe is afgeleid van “stroet” dat “drassig land begroeid met kreupelhout” betekent.

Stroe hoort nu bij Hippolytushoef. Dat is een wat groter dorp vlakbij. Lokaal wordt Hippolytushoef ook wel kortweg Hippo genoemd. Het stond in de 19e en het eerste deel van de 20e eeuw ook wel bekend als Klein Parijs, vanwege de vele cafés die er stonden en het uitgebreide uitgaansleven dat erbij hoorde, met als hoogtepunt de kermisperiode. In de mobilisatieperiode voor de Tweede Wereldoorlog was het dorp zelfs verboden gebied voor de soldaten die de Afsluitdijk verdedigden, omdat volgens de legerleiding het uitgaansleven in het dorp een onzedelijke en verwerpelijke invloed had. Sinds de jaren zestig is het aantal cafés afgenomen. Tegenwoordig zijn er nog maar drie van over.

Oud kerkhofje bij Stroe

Van Hippolytushoef fietsen we naar de dijk die het Amstelmeer scheidt van de Waddenzee. Het vroegere Amsteldiep is door een lange dijk afgesloten van de Zuiderzee en De Wadden. Het is een soort van “proefdijk” geweest voor men de Afsluitdijk bouwde. De Amsteldiepdijk wordt daarom ook wel de “korte” of “kleine” afsluitdijk genoemd.

Fietsen langs het Amstelmeer

In en rondom De Haukes (voor ons een erg vreemde naam) doen we een eerste Adventure Labcache. Vlakbij De Haukes ligt een strandje dat het Amstelmeer erg populair maakt bij windsurfers.

We krijgen hulp bij een geocache langs de Hoelm

Van De Haukes nemen we een vrijliggend fietspad langs De Hoelm. Dit pad brengt ons tot bijna het IJsselmeer waar we nog een labcache doen bij het monument “Gat in de dijk”. Het monument is op de plaats waar de bezetter in WOII de dijk opblies om de Wieringermeerpolder onder water te zetten. Ze deden dit om te voorkomen dat de geallieerde luchtlandingstroepen de polder zouden benutten om er te landen.

Gat in de dijk

We passeren ook een aantal door de boeren ingezaaide wintervoedselakkers. Het wintervoedsel is niet voor mensen, maar voor vogels, hazen en muizen. Door de steeds efficiënter geworden landbouw blijft er voor de natuur niet veel meer over, met als gevolg dat veel boerenlanddieren in aantal enorm achteruit zijn gegaan. De wintervoedselakkers helpen het tij te keren.

Camperplaats Den Oever by night

Nijhuzum – Greonterp – Blauwhuzum – Parrega – Ferwoude – Hindeloopen – Workum

9 april 2023 – ☁️☀️ 15° C.

Na een goede nacht steken we de Afsluitdijk over en parkeren onze camper achter de boerderij van de familie Abma bij Nijhuzum. We hebben hier alle faciliteiten die wij nodig hebben (geen douche). De prijs mogen we zelf vaststellen. Er staan deze nacht ongeveer 15 campers op het erf. Wij halen eigenlijk gelijk de fietsen van de camper en om een uur of elf fietsen wij weg voor een tocht van zo’n vijftig kilometer.

Via Nijhuzum en Greonterp rijden we over mooie vrijliggende fietspaden door de weilanden naar Blauwhuis. Behalve de naamborden scoren we onderweg ook weer de nodige geocaches. Greonterp heeft nog maar 70 inwoners en de beroemdste inwoner was ooit Gerard van het Reve die er zeven jaar heeft gewoond. Blauwhuis dankt zijn naam aan het van blauwe dakpannen voorziene “contributiehuis” (kan iemand ons vertellen wat dit is?).

Omgekeerde boerderij bij Hindeloopen

Via Parrega en Ferwoude fietsen we weer over rustige landweggetjes onderlangs een lange (oude) zeedijk naar vlak boven Hindeloopen waar we een kijkje nemen bij de omgekeerd gebouwde boerderij. Zeer apart gezicht zo’n boerderij op z’n kop!

De laatste halte van vandaag is het Elfstedentochtstadje Workum. Het in het kunstjaar geplaatste fontein vinden we niet geweldig maar wel bijzonder. Omdat het zonnetje heerlijk is gaan schijnen pakken we ons eerste terrasje tegenover het oude stadhuis van Workum. We nemen ook nog even kijkje bij het Jopie Huisman museum. Het meest bijzondere schilderij vinden wij wel het doek dat hij schilderde van z’n eigen onderbroek. In 1984 werden er drie schilderijen gestolen van hem. Dit gegeven leverde een spannende podcast op.

Onderbroek Jopie Huisman

Lollum – Baard – Easterlittens – Noarderleech – Hantum – Moddergat – Buitenpost

10 april 2023 – ☁️🌧️ 11° C.

Het weer is vandaag niet al te best. Erg bewolkt, stevige wind en regenbuien. We maken vandaag een rit naar Buitenpost waar we bij familie een bezoekje brengen. De eerste “rare” plaatsnaam waar we naar toe gaan is Grauwe Kat. Helaas zijn hier de naamborden verwijderd en rijden we door naar Lollum en naar Baard. Beide dorpjes bieden niet zoveel bijzonders.

Het paaltje van Easterlittens

In Easterlittens is het droog. We doen er een labcache (erg leuke finish) en ontdekken op die manier dat de oude dorpskern erg goed bewaard is gebleven. Easterlittens is vooral bekend geworden door het beroemde sprookje “Het paaltje van Easterlittens”. Het sprookje gaat over een arme schoenmaker die het geluk vindt in z’n achtertuin. Nieuwsgierig? Je leest het hier. Daarnaast is Easterlittens bekend door de organisatie van een jaarlijks Jeu de Pelote evenement.

Observatiepost Fliegerhorst

Op het Noarderleech doen we een labcache buitendijks. Even een flinke wandeling om uit te waaien. Hierdoor komen we ook weer achter een zeer apart verhaal. De labcache is bij een observatiepost (plaatselijk bekend als “De Bunker”) van de Fliegerhorst Kommandatur. Het blijkt dat de bezetter tijdens WOII hier een oefenterrein had om het afwerpen van bommen te oefenen. De vliegtuigen stegen op bij Leeuwarden en wierpen hun nepbommen van beton af bij de observatiepost waar vlakbij een grote N als mikpunt was afgebakend op de grond.

Boeddhistisch Centrum Hantum

Bij Hantum willen we de Boeddistische tempel bezoeken. Helaas… gesloten op tweede paasdag. Omdat het toch wel een heel bijzondere plek is, toch een paar foto’s. We waren hier twee jaar geleden ook al.

De voorlaatste stop is Moddergat. Dit oude vissersdorpje is bekend geworden door de grote ramp die hier plastsvond. 22 vissersboten vergingen hier en 109 bemanningsleden kwamen om in een zware storm. Het museum “‘t Fiskershuuske” besteed hier veel aandacht aan. Het kleine museum geeft ook een leuk inkijkje in het leven van die tijd. Leuke bijzonderheid is dat de voorvaderen van Jan hier rond 1680 vandaan kwamen.

Onze laatste stop is bij Mirjam en Peter in Buitenpost. Agnes is keramiste en heeft voor hen een naambord van keramiek gemaakt. Het valt gelukkig erg in de smaak en na een kop koffie rijden we door naar ‘t Paradyske bij Buitenpost waar we op een (prima) kleine camperplaats de nacht doorbrengen.

Kollum – De Leste Stuver – Drogeham – Burgum

11 april 2023 – 🌧️☁️☀️ 11° C.

Het regent behoorlijk als we wakker worden. Om 9:00 uur wordt het droog. Ik heb zin in een klein fietstochtje naar Kollum (geboorteplaats) en ga op zoek naar een oude schoolvriend van zestig jaar geleden. Ik tref hem echter niet want het blijkt z’n broer Klaas te zijn die daar een zeilmakerij heeft. Ik krijg echter wel het adres waar broer Jaap tegenwoordig woont. Wie weet… Na een klein geocache-rondje ga ik weer terug naar de camper.

Geocache-rondje

In dezelfde tijd heeft Agnes een lekkere cake gebakken in de Omniaoven. Voor het recept: zie onze website bij recepten.

Verrassingscake

We zoeken nog twee “vreemde” plaatsnamen op met de camper: De Leste Stuver en Drogeham. Hierna brengen we een bezoek aan De Spitkeet. Dit is een klein openluchtmuseum bij Harkema. Je krijgt er een goed beeld hoe de mensen vroeger woonden in de tijd dat de turf werd afgegraven. Het museum schetst eigenlijk hiermee ook stukje geschiedenis van de sociale woningbouw. Een “Spitkeet” was de woning voor turfafgravers.

Museum De Spitkeet

Omdat het voorlopig nog buiig blijft met harde wind, besluiten we om onszelf te verwennen met een dagje in sauna “De Leeuwerikhoeve”. Het is een prachtig sauna- en wellness centrum. Het heeft ook een prima restaurant. Wat wij helemaal lekker vinden is dat we ‘s avonds gratis mogen overnachten op de parkeerplaats bij de sauna. Achterin parkeerplaats 2 staan we heerlijk rustig.

Overnachten bij de Leeuwerikhoeve