Twee maanden Zuid-Italië zitten er op. Wij hebben enorm genoten van deze reis. Het was een aaneenschakeling van culturele hoogtepunten. “Italië is één groot openluchtmuseum” is een kreet die we vaak hoorden. We snappen dat wel en zijn het er ook wel een beetje mee eens.
We hebben prachtige steden en dorpjes gezien. Ook het landschap was genieten. De temperatuur in de maanden oktober en november heeft ons aangenaam verrast. Vooral op Sicilië. We troffen er mensen die er voor gekozen hebben om op Sicilië te overwinteren.
Er is zoveel te zien dat wij in die twee maanden nog lang niet alles hebben gezien. We zeggen nu al tegen elkaar dat dat niet erg is. Hebben we een goede reden om nog eens terug te gaan voor de rest.
Helemaal geen minpuntjes? Ja hoor… de wegen kunnen beter… wat minder vuil in de berm… het kan altijd nog mooier natuurlijk. Wij kwamen echter ogen te kort met al het moois dat we hebben gezien en komen terug voor meer!
Nogmaals bedankt voor alle reacties, tips en het meereizen.
Jan en Agnes
Ons huishoudboekje
Zoals na elke lange reis geven we jullie ook weer een overzicht van onze Italiëreis:
Aantal reisdagen
57 dagen
Aantal overnachtigingsplekken
34 plekken of campings
Kosten overnachtigingsplekken
€ 878,50
Gemiddelde kosten overnachtigingsplek
€ 15,41 per nacht
Duurste overnachtigingsplek
€ 25,00 (meerdere locaties)
We stonden 9 x op een gratis plek.
Kosten wassen en drogen
€ 39,00
Gereden kilometers:
5748 kilometers
Gefietst:
323 kilometer
Gelopen:
233 kilometer
We tankten diesel:
€ 860,00 + AdBlue € 34,90
We betaalden aan tol:
€ 184,00
Veerboten:
€ 442,00
Openbaar vervoer (incl. funiculair e.d.)
€ 52,40
Musea:
€ 345,00
Simkaarten:
€ 20,00
Sauna (Duitsland)
€ 70,00
Monteur tbv storing AdBlue
€ 40,00
Auto wassen
€ 9,00
In totaal gaven we uit:
€ 2114,60 *
* Dit is zonder onze dagelijkse boodschappen en kopjes koffie met “iets lekkers” er bij.
We reden door 4 landen
We luisterden onderweg naar tientallen podcasts met als onze favorieten: Maarten van Rossem, De Publieke Tribune en Overleven van Human o.l.v. Coen Verbraak en “losse” podcasts veelal van de NRC en Volkskrant.
Agnes las 12 boeken waarvan ook een aantal luisterboeken via de Fluister-app (van DPG – media) met als tip dit keer: De Waddenthrillers van Matthijs Deen – weliswaar thrillers maar zeker ook literaire hoogstandjes.
We kijken alleen “terug” via de iPad: Mes op Tafel, Per Secdondewijzer, Twee voor twaalf en Arjan Lubach
We maken samen elke dag één cryptogram om onze hersenen te blijven trainen
Bijna elke avond spelen we een spelletje voor het slapen gaan. Deze reis waren populair: de verschillende varianten van Clever, Qwixx, Keer op Keer, Yathzee en Phase 8
Jan las 2 1/2 boek, schreef 18 blogs, schreef elke dag op Polarsteps en maakte veelal de foto’s en filmpjes.
Onze website
Als je je hebt geabonneerd op onze website, ontvang je een emailbericht met de inhoud van het bericht dat we sturen. Op de website zelf ziet het bericht er heel anders uit. De opmaak van het bericht in de mail is niet zo mooi als op de website. Foto’s en tekst komen op de website beter tot hun recht. We zien dat veel volgers alleen het bericht in de email lezen i.p.v. de website bezoeken. Dat is jammer.
Ik (Jan) probeer al een tijdje om de emailberichten er het zelfde uit te laten zien als op de website. Ik zal in de komende berichten proberen om de verschillen recht te breien. Mocht de opmaak van de berichten er dus anders uit gaan zien dan weten jullie waardoor dat komt. Het bezoeken van de website loont trouwens wel de moeite. Je kunt er ook veel tips op campergebied lezen.
Polarsteps overzicht
Wij gebruiken Polarsteps. Elke dag dat we reizen, plaatsen we een step. We vermelden er altijd de P4N codes en de codes van Camper Contact. Ook plaatsen we foto’s van de overnachtingsplek en wat we er zelf van vinden. In de menubalk van deze website vind je de link naar onze Polarsteps. Die is openbaar. Je hoeft je alleen maar aan te melden om ons te volgen.
Was het gisteren nog een dag met regen en sneeuw, vandaag hebben we een dag met prachtig weer om Pompeï te bezoeken. Om 9:00 uur staan we klaar bij de ingang. Naseizoen… dus geen lange rijen voor de kassa. We kopen een kaartje, krijgen een landkaart van het terrein en proberen voor onszelf een route te bedenken die ons door Pompeï moet leiden.
Pompeï (dat al bestaat van de zesde eeuw voor Chr.) is de best bewaarde Romeinse stad (met ooit zo’n 20.000 inwoners) doordat de vulkaanuitbarsting de hele stad met as bedekte. Al aan het eind van de 16e eeuw werden de eerste overblijfselen ontdekt. Sinds de 18e eeuw worden opgravingen verricht. De stad trekt jaarlijks zo’n 2,5 miljoen bezoekers. Er zijn inmiddels maatregelen genomen om de toeristenstroom tot 20.000 per dag te beperken.
Op dat moment wordt heel erg duidelijk hoe groot het archeologisch terrein van Pompeï is. Vantevoren hadden we ons wel enigszins voorbereid maar dat het zo’n enorme oppervlakte zou zijn, hebben we ons niet gerealiseerd.
Al op de lagere school heb ik de verhalen gehoord en gelezen over de uitbarsting van de Vesuvius die op 24 oktober 79 heel Pompeï onder een dikke laag as en steen bedekte. Dat de stad zo groot was, werd me gisteren voor het eerst duidelijk toen we bij de kazernes van de gladiatoren het opgravingsterrein opkwamen.
Nadat we daar ook de twee theaters hebben bekeken, lopen we de Via dell’Abbondanza op richting het Amfitheater. Deze weg heeft aan weerszijden een verhoogde “stoep” waarover het makkelijk lopen is. In lagere wegdek liggen op regelmatige afstand verhoogde stapstenen waarover je met droge / schone voeten de overkant kunt halen. De afstand tussen de stenen is ruim genoeg om karren door te laten.
Aan deze weg staan allerlei panden. We bekijken panden van wijnboeren, bakkers en “snackbarren” maar ook een aantal prachtige huizen met mooie mozaïeken en fresco’s. Er zijn huizen met diepe en mooi ingerichte tuinen, badkamers en meer. We hoeven er weinig moeite voor te doen om ons voor te stellen hoe het leven hier vroeger geweest moet zijn. We wanen ons echt in een Romeinse stad uit die tijd.
Wat een ontzetting moet dat geweest zijn toen dat leven door de uitbarsting van de vulkaan zo abrupt tot een halt kwam. In het Palestra Grande tegenover het amfitheater is een tentoonstelling ingericht waar we ook enkele versteende slachtoffers bekijken. Je leest aan de gelaatsuitdrukking van de slachtoffers (zo snel is het gegaan) de verschrikking af.
Het amfitheater zelf is groot. Het bood ooit plaats aan ongeveer 20.000 toeschouwers. Tegenover de uitgang van het amfitheater werd wijn verkocht. Vanaf deze plek heb je een mooi uitzicht over de wijnvelden tot aan de Vesuvius.
Op de website even klikken op de foto’s
We lopen de Via dell’Abbondanza helemaal terug naar het Forum. Onderweg bezoeken we nog het badhuis en een bordeel. Bij het Forum eten we een boterham (belaagd door een Felix Domestica di Pompeï).
We sluiten ons bezoek aan Pompeï af met een bezoek aan twee grote Romeinse villa’s die iets buiten de stadsmuren liggen. Villa dei Misteri is erg mooi met z’n kleurige muurschilderingen.
Pompeï – Modena
24 november 2025
Vandaag gaan we al vroeg weg (7:00 uur) en rijden een groot stuk richting het noorden. Het is vrijwel de hele dag slecht weer. Wel was het fijn dat we vanuit Pompeï snel en makkelijk de snelweg op konden rijden.Het eerste stuk als we rond Napels rijden, is het erg druk. Verder op werd het relaxter rijden met een mooie weg. Omstreeks 15:30 uur arriveren we bij de camperclub Mutina bij Modena.
Zij hebben daar werkelijk een schitterend ingerichte camperplek. Aan alles is gedacht! Zie onze Polarsteps voor meer info!
Modena – Efringen-Kirchen
25 november 2025
Vandaag opnieuw een grote rit. Ook nu rijden we weer vroeg weg. De camperplek is ook hier vlakbij de snelweg. We vermaken ons tijdens deze lange rit (drie kwartier langer dan nodig ivm de file voor Milaan) door te luisteren naar allerlei interessante podcasts. Heerlijk vermaak als je lange stukken gaat rijden, voor je het weet ben je weer een uur verder.
De route tot aan de Gotthardtunnel hebben we prachtig weer. We genieten van de besneeuwde bergtoppen om ons heen. Prachtig rijden! Na de tunnel is het mooie weer op. We rijden door tot Efringen-Kirchen in Zuid Duitsland (vlak boven Basel). We parkeren onze bus op de parkeerplaats bij weingut Huck waar we ’s avond ook nog een paar flesjes wijn meenemen voor thuis.
Delft
26 november 2025
Vanuit Zuid-Duitsland naar Delft is een flink stuk rijden maar als het paard de stal ruikt… We vertrekken weer om 7:00 uur en rijden over de 5 en de 61 door Duitsland naar Nederland. Ook nu weer vrijwel de hele weg wisselvallig weer met veel regen. Bij Venlo komen we Nederland binnen en… vanaf dat moment schijnt de zon!
Om 16:00 uur komen we aan in Delft en parkeren we de bus voor de flat. Toch wel moe van het lange stuk rijden, nemen we het hoognodige mee naar binnen. De rest komt morgen wel (de bus is inmiddels leeg – 27 november).
Vragen…
Een flink aantal van onze volgers verwonderden zich over het feit dat we na twee maanden al weer naar huis gingen. We hadden toch gezegd dat we drie maanden weg zouden gaan? We zouden ook nog naar Sardinië? Waarom dan toch nu al weer thuis? Is er iets gebeurd?
Nee. We hebben werkelijk enorm genoten van deze reis. Het is één van de mooiste reizen geweest die we tot nu hebben gemaakt. Veel mooie cultuur, geschiedenis en kunst. Ook een reis met leuke ontmoetingen onderweg. Daar houden we van. Ook het weer was de eerste zes weken fantastisch. Continu temperaturen rond de twintig graden, heerlijk weer om lekker in je t-shirtje buiten te lopen, niet te heet!
Toch eerder terug? Ja. We hadden weliswaar drie maanden de tijd maar eenmaal op het vaste land werd het weer minder. Het werd kouder en natter (!). We raakten ook verzadigd door al het moois! Weer een bijzondere kerk, weer een prachtig stadje. We realiseerden ons dat we sommige dingen te vanzelfsprekend gingen vinden. Wat ook een rol speelt om sneller naar huis terug te keren was het gemis aan onze kinderen en vooral de kleinkinderen. We kregen allebei last van heimwee naar het kleine grut. Toen we dan ook nog berichten kregen (en dat zelf ook meemaakten in de Apennijnen) dat het sneeuwt op Sardinië, is het besluit snel genomen. We gaan terug. We bewaren Sardinië voor een volgende reis.
Wanneer is jullie volgende reis?
We kregen ook vragen wanneer we weer op reis gaan. Op dit moment weten we dat nog niet. We wonen in een flatgebouw dat verduurzaamd gaat worden. Zodra de planning van de verduurzaming duidelijk is, plannen we ook weer onze reizen..
Wel staat er een reis op het programma naar Ierland, Wales en Schotland. Ook een reis naar Sardinië en Corsica staat op ons verlanglijstje. Zo kunnen we nog wel even doorgaan… We gaan het zien. Als de reisplannen definitieve vormen gaan aannemen, laten we het weten.
Bedankt!
We willen iedereen bedanken die weer met ons mee is gereisd. Bedankt voor alle tips, opmerkingen en reacties. Tot een volgende reis!
Is dit de laatste blog van deze reis? Nee, jullie houden nog één blog te goed. Hierin vind je in ieder geval ons inmiddels traditionele “huishoudboekje”.
Vandaag een dag met veel bewolking. Het historische centrum van Gallipoli ligt op drie kilometer fietsen van de camping. Het ligt op een schiereiland voor de kust en over een smalle toegangsweg fiets je het stadje binnen over de “ringweg” langs het water van de Ionische Zee. De toegangsweg wordt beschermd door het Castello di Gallipoli.
Gallipoli
Om het hele stadje heen vind je havens met pleziervaartuigen maar vlakbij het Castello liggen ook de vissersboten die je door de week aan het eind van de middag over zee ziet terugkeren.
Op de website even klikken op de foto’s
Een van de bekendste strandjes bij Gallipoli is het Spiaggia della Purità. Bijzonder omdat het beschermd wordt door een havenhoofd en de stadsmuur en hierdoor als het ware omsloten wordt.
Op de website even klikken op de foto’s
Het stadje zelf vinden we niet heel bijzonder. We raken een beetje verwend, denken we. De Duomo in het midden van de stad valt op omdat de rijk versierde gevel alleen valt te zien vanuit een smal straatje. Van binnen is de kerk bijna helemaal met schilderijen bedekt.
Op de website even klikken op de foto’s
Terug op de camping maken we lekker gebruik van de goede douches en gaan we “uit eten” bij het restaurant van de camping.
Langs de kust naar Otranto
17 november 2025
Vandaag maken een rondrit langs de kust van Gallipoli naar Otranto. Op verschillende plekken stappen we even uit als we iets interessants zien.
Het eerste uitstapje maken we bij Ex Colonia Scarciglia a Santa Maria di Leuca. Onder de vuurtoren die op het zuidelijkste punt van Puglia staat, is ooit een sanatorium voor TBC patiënten gebouwd in opdracht van Mussolini. Het oude gebouw staat boven de Cazzafri-grotten waar je o.a. kunt duiken.
Op de website even klikken op de foto’s
Wij nemen op de bouwval van het sanatorium een kijkje en rijden dan met de camper naar boven bij de vuurtoren. Daar blijkt ook een klooster te zijn: het Santuario di Santa Maria de Finibus Terrae. Het heiligdom staat er al vanaf de vroege dagen van het Christendom. Ooit zou hier Petrus aan land zijn gekomen op weg naar Rome. We vermoeden dat het een plek is die ook door pelgrims wordt bezocht omdat er veel wandelaars met bepakking de kerk bezoeken.
Op de website even klikken op de foto’s
Van het zuidelijkste punt van Puglia rijden we naar het oostelijkste punt van heel Italië. Het wordt ook wel Punta Palascia of Capo d’Otranto genoemd. De vuurtoren die er staat is in eerste instantie niet zichtbaar maar als je het pad naar beneden afloopt, komt hij tevoorschijn. Het museumpje bij de vuurtoren is tijdelijk gesloten. Boven de vuurtoren bevindt zich een militaire installatie.
Op de website even klikken op de foto’s
Vlakbij Otranto begeven we ons nog even op verboden terrein om een oude bauxietmijn te bekijken. We vinden een veilig paadje naar de voormalige mijn.
Op de website even klikken op de foto’s
De camping waar we gaan overnachten is drie kilometer verder. Het weerbericht voorspelt storm voor vannacht. We vinden een beschutte plek en hebben nog een gezellige en droge avond in de camper.
De kathedraal van Otranto
18 november 2025
Als we vandaag wakker worden, regent het nog steeds. Het zal waarschijnlijk de hele dag blijven regenen dus stellen we ons in op een “binnen” programma.
Gewapend met onze rode tweepersoonsparaplu lopen we door de regen naar de kathedraal in het oude centrum van Otranto. We lopen al om 9:00 uur de kathedraal binnen en zijn dan de enige bezoekers.
Op de website even klikken op de foto’s
Deze dom heeft haar bekendheid verworven door de “Martelaren van Otranto”. Honderden mannen zijn op 14 augustus 1480 door Turkse bezetters onthoofd omdat ze weigerden de Islam als geloof te aanvaarden. In de kasten van martelarenkapel zijn hun schedels en botresten opgeslagen.
Op de website even klikken op de foto’s
Ook heeft de kerk heeft over een lengte van 54 meter en een breedte van 28 meter een vloermozaïek. Het betreft een werk uit de jaren 1163-1166 dat tot stand kwam onder leiding van de monnik Pantaleone. Het mozaïek vertrekt vanuit een levensboom gedragen door twee olifanten en vertelt over legenden, maar ook over scènes uit de bijbel. Om het te kunnen maken waren er ongeveer 600.000 steentjes nodig.
Op de website even klikken op de foto’s
Onder de kerk bevindt zich een mooie crypte waar nu nog steeds diensten worden gehouden. Op de wanden van de crypte zijn mooie fresco’s te vinden.
Op de website even klikken op de foto’s
Na ons bezoek aan deze kathedraal gaan we met de camper naar Galatina. Daar staat ook nog een andere kerk die we willen bezichtigen. Als we daar aankomen, blijkt dat de kerk gesloten is van 13:00 – 16;00 uur. Het regent nog steeds en het blijft regenen. We besluiten om vandaag niet te gaan maar morgen als het hopelijk droger is. We overnachten op een grote parkeerplaats niet ver van de kathedraal en vermaken ons in de camper.
Basilica di Santa Caterina d’Alessandria.
19 november 2025
Op de website even klikken op de foto’s
Het is droog als we wakker worden! We maken er gelijk gebruik van door snel te ontbijten en op zoek te gaan naar de kerk die we willen bezoeken. Het stadje Galatina in het zuiden van Puglia heeft een basiliek met unieke fresco’s. De kerk heeft de op één na grootste oppervlakte aan fresco’s van Italië. Alleen de Dom in Assisi heeft er meer. De basiliek werd gebouwd op het einde van de 14de eeuw (tussen 1369 en 1391) in opdracht van de rijke graaf Raimondo Orsini del Balzo en zijn echtgenote Maria d’Enghien. De kerk biedt onderdak aan de vinger van de heilige Catharina van Alexandrië. Graaf Raimondo had die vinger als relikwie meegebracht na een bedevaart naar het Heilige Land.
Op de website even klikken op de foto’s
De basiliek is snel gevonden. Het is ongeveer een kilometer lopen van onze parkeerplaats. Zodra we binnenkomen, valt onze mond open van verbazing. Waar je ook kijkt – van links naar rechts, van boven naar onder – vrijwel elke centimeter van de wanden en plafonds van de kerk is beschilderd met fresco’s.
Op de website even klikken op de foto’s
Het scheppingsverhaal, Adam en Eva, Noach, alles komt voorbij. We zien scènes uit het leven van Jezus, van zijn geboorte tot zijn lijden en dood. Vanaf het plafond word je aangestaard door engelenscharen. Vooraan in de kerk zien we het gruwelijke verhaal van de marteldood van de heilige Catharina van Alexandrië.
Op de website even klikken op de foto’s
Bij de zijbeuken is iets eigenaardigs aan de hand. Hier is te zien dat eerdere fresco’s overschilderd zijn. Vrijwel de gehele middenbeuk is opnieuw beschilderd.
Op de website even klikken op de foto’s
Links van de kerk bevindt zich een klooster. De vierkante binnenplaats is omgeven door een kloostergang waarvan op de wanden ook fresco’s zijn te vinden. De scènes zijn uit het leven van Sint Franciscus en zijn volgelingen. Sommige scènes zijn nogal gruwelijk.
Op de website even klikken op de foto’s
Na de kathedraal gaan we ook nog op zoek naar de “Pozzo di San Paolo” (de Put van Paulus). Petrus en Paulus zouden hier hebben overnacht bij een familie. Als dank liet Paulus een put achter waarvan het water je kon genezen van de beet van een Tarantula spin.
Om niet zelf in de put te raken, verwennen we ons met een kop koffie en een pasticiotto. Dit gebakje (gevuld met room) is typisch voor de streek rondom Lecce. Het restaurant verwent z’n klanten nogal… Er stopt zo nu en dan een auto voor de deur, toetert en vervolgens krijgt deze automobilist koffie geserveerd achter het stuur!
Als wij terug gewandeld zijn naar de camper, begint het opnieuw te regenen. Onze overnachtingsplek voor vandaag is gelukkig niet ver. Wij rijden na 18 kilometer de poort door bij Agriturismo Arangea op ongeveer zes kilometer afstand van Lecce. We boeken hier voor twee nachten. Morgen wordt het een zonnige dag en gaan we op de fiets Lecce bezoeken.
Vlakbij deze Agriturismo gaan we nog een paar uurtjes naar de wasserette Ecowash die op 900 meter afstand ligt. Terwijl wij al ons klamme wasgoed wassen en drogen, hebben we erg leuke gesprekken met de andere bezoekers van de Ecowash. Ze zijn erg nieuwsgierig wat we van Italië vinden. Enkele van hen hebben zelf ook banden met Nederlanders. Leuk hoor!Het is trouwens heerlijk en comfortabel om weer op een camperplaats / camping te staan. Vannacht hebben toch een wat mindere nacht meegemaakt. De plek was weliswaar veilig en had goede reviews maar je gaat toch minder relaxed slapen. We lagen wakker van rondrijdende auto’s, jankende katten, vuurwerk en luid pratende voorbijgangers. Fijn dat we vannacht weer relaxed ons hoofd op het kussen kunnen leggen. Dan kost het maar wat meer…
Lecce
20 november 2025
Het lijkt er op dat het weer nu echt gaat omslaan. Vandaag en morgen nog twee mooie dagen met temperaturen rond de 20 graden en dan wordt het hier ook herfst. We gaan vandaag op de fiets naar Lecce. Vanaf de Agriturismo Arangea is het maar 7 km en een prima fietsroute tot aan één van de stadspoorten.
Op de website even klikken op de foto’s
Vlakbij het oude Romeinse theater (waar men nog druk bezig is met opgravingen) zetten we de fietsen vast (opnieuw aan een lantaarnpaal – we blijven Nederlanders). We gaan Lecce verkennen aan de hand van een labcache die ons langs verschillende hoogtepunten brengt.
Op de website even klikken op de foto’s
Lecce heeft de bijnaam “het Florence van Puglia” te zijn. We zijn zelf driemaal in Florence geweest en vinden deze bijnaam voor Lecce ietwat overdreven. Weliswaar is Lecce een leuke stad maar op Sicilië hebben we zeker vier stadjes gezien die deze bijnaam eerder verdienen (niet van Puglia natuurlijk) dan Lecce.
Op de website even klikken op de foto’s
We wandelen door de hoofdstraat van Lecce. De buitenkant van de Dom is mooi en ook de binnenkant is rijk versierd.
Op de website even klikken op de foto’s
Vlakbij de Dom zien we voor het eerst één van de “specialiteiten” van Lecce. Men werkt er veel met een vorm van papier-maché. Veel heiligenbeelden maar ook ander “beeldhouwwerk“ is van papier-maché gemaakt. We lopen een aantal ateliertjes binnen waar we kunnen zien hoe ze gemaakt worden. Vreemd genoeg mag er van verschillende eigenaren niet gefotografeerd worden. Een andere “specialiteit” van Lecce zijn de poppetjes van terracotta die je overal ziet. De toeristenwinkeltjes staan er vol mee. Oorspronkelijk handwerk maar tegenwoordig worden de meeste poppetjes gegoten en beschilderd. Kleurrijk gezicht.
We boffen ook weer met twee “cadeautjes”. Slenterend door Lecce liepen we een gallery binnen met schilderwerk van Riccardo Boccuzzi die prachtige portretten maakt van dieren.
Op de website even klikken op de foto’s
Bij de kunstacademie sluipen we stiekem naar binnen als daar een tentoonstelling wordt geopend met het werk van Luigi Spano. Werkelijk prachtig gedetailleerd en kleurrijk werk. We hadden nog niet eerder werk van hem gezien maar genoten van zijn fantasievolle creaties.
Op de website even klikken op de foto’s
We sluiten ons bezoek aan Lecce af bij het Garibaldipark en het kasteel en fietsen terug naar de camper. Hier genieten we nog even een uurtje van de zon voor de camper.
Alberobello
21 november 2025
Gisteravond hebben we besloten om in de provincie Puglia alleen nog Alberobello te gaan bekijken. De vele andere stadjes in Puglia slaan we voor nu over en bekijken we op een andere reis. Na Alberobello “stappen we over” naar de andere van Italië en reizen we naar Pompeï. Van hieruit gaan we in wat grotere stappen richting huis. Ook onze plannen voor Sardinië moeten wachten. We spelen met de gedachte om volgend jaar in dezelfde periode als dit jaar een reis naar Corsica en Sardinië te maken. “Wat in het vat zit, verzuurt niet” luidt het spreekwoord.
Op de website even klikken op de foto’s
Ook vandaag laten we het weer ons tempo bepalen. We willen op tijd in Alberobello aankomen omdat het daar vanaf 15:00 uur gaat regenen. We rijden daarom op tijd weg bij Lecce en zijn mooi op tijd bij Alberobello waar we de beroemde Trulli bezoeken.
Op de website even klikken op de foto’s
Omdat we er in het naseizoen zijn, is het lekker rustig. Geen hordes toeristen en het zonnetje schijnt heerlijk. We genieten er extra van want het zal voorlopig de laatste warme dag zijn.
Op de website even klikken op de foto’s
“Kenmerkend voor de trullo is het kegelvormige dak, soms versierd met primitieve, christelijke of magische symbolen. Bij de bouw van de kalkstenen huizen wordt geen gebruik gemaakt van cement. De trullo is rond het jaar 1500 ontstaan. Verhaal gaat dat de bewoners van de trulli de huizen zonder cement bouwden, omdat deze dan ook snel weer afgebroken konden worden. Dat was handig, omdat er dan minder belasting betaald hoefde te worden. Heden ten dage zijn de meeste trulli opgeknapt en extra verstevigd” (Wikipedia)
De meeste trulli staan in het hele gebied van de Valle d’Itria. De meeste staan echter in het dorp Alberobello. Er staan meer dan 1000 Trulli in het dorp en hierom is het gehele dorp terecht gekomen op het werelderfgoed van UNESCO.
Op de website even klikken op de foto’s
We wandelen bijna drie uur rond in het dorp waarbij we ook nog een bezoekje brengen aan het Trulli museum. Het museumpje stelt niet zoveel voor maar men laat er wel een leuke film zien waarin je kunt zien hoe een Trullo wordt gebouwd zonder cement. Best wel een secuur werkje.
Op de website even klikken op de foto’s
Na nog een lekker broodje in de zon op een bank op het centrale plein zijn we net op tijd weer bij de camper voor het gaat regenen. Omdat de overnachtingsplek vlakbij de Trulliwijk ligt, lopen we na de regenbuien nog even langs de Trulli om wat sfeerfoto’s in het donker te maken van de wijk.
Op de website even klikken op de foto’s
‘s Avonds koelt het voor het eerst sterk af. Het is de eerste keer dat we in de camper de verwarming even aanzetten.
Pompeï
22 november 2025
Vandaag vertrekken we vroeg. We rijden weg uit Alberobello om 8:00 uur. We steken dwars Puglia en Basilicata naar de provincie Campania. Tot aan Potenza hebben we redelijk weer en een schitterende route maar in de bergen bij Potenza gaat het sneeuwen en als we na Potenza afdalen richting de kust, verandert de sneeuw in regen die niet meer ophoudt. Ook de temperaturen zijn een stuk lager dan we de laatste dagen gewend waren.
In Pompeï parkeren we onze bus op camperplaats Fortuna Village tegen over de ingang van het archelogisch park van Pompeï. Morgen wordt het een droge en zonnige dag (tenminste… daar gaan we vanuit en de weerberichten beloven het ons).
We dalen vandaag af naar de kust van de Ionische Zee. Van Frascineto naar Matera is een mooie rit. We dalen eerst af naar Francavilla Marittimo via de SP 263 en daar pakken we de SS 92 tot aan de kust.
Er wordt hier een nieuwe snelweg gebouwd richting Matera. Dat duurt nog wel even voordat die weg klaar is dus wij nemen de SP 253 en de E90 naar Matera. We komen rond 14:00 uur aan bij Area Camper Kartodromo Matera. Onze overnachtingsplek is een voormalige kartbaan. Prima plek met goede voorzieningen.
We maken ‘s middags nog een kort fietstochtje (met wel een stevig klimmetje) naar een mooi uitzicht op Matera. Het uitzichtpunt is midden in het Parco Regionale della Murgia Materana. Het terrein is vergeven van de grotwoningen (Sassi) met zelfs hier en daar oude grotkerkjes.
Op de website even klikken op de foto’s
We blijven niet te lang want we willen voor het donker thuis zijn. We moeten er nog steeds aan wennen dat het hier al vroeg (17:00 uur) donker wordt.
Matera
14 november 2025
Vandaag gaan we naar het oudhistorische centrum van Matera. Er is een shuttlebus service vanaf onze camperplek voor € 5,00 (retour twee personen). Wij kiezen er echter voor op de fiets te gaan. Antonio, de eigenaar van de camperplek wijst ons een rustige weg en een route met tips door de stad.
Op de website even klikken op de foto’s
Matera ligt op 46 kilometer afstand van de Ionische Zee in de provincie Basilicata. De stad is bekend vanwege de Sassi, een wijk die bestaat uit huizen die deels in de bergen uitgehouwen zijn. De oorsprong van Matera ligt in de prehistorie toen men begonnen is met het uithakken van woningen in de kloven in de streek, waaronder in het Natuurpark MurgiaMaterana.
Op de website even klikken op de foto’s
De stad bestaat uit twee delen; de Sassi nabij de kloof en de moderne stad op de vlakte. De Sassi werden tot 1952 nog door 15.000 mensen bewoond toen de Italiaanse regering dit verbood in verband met de slechte hygiënische en sanitaire omstandigheden. In het centrum van de Sassi staat op het hoogste punt de kathedraal uit 1230. Naast deze kerk tellen de Sassi 155 grotkerken, vanaf enkele vierkante meters groot. (Vrij naar Wikipedia)
Wij fietsen allereerst naar het uitkijkpunt bij het Convento di Sant’Agostino. Hier zetten we de fietsen vast aan een lantaarnpaal tegenover de kerk.
Op de website even klikken op de foto’s
Vanaf daar wandelen en slenteren we door deze prachtige stad. Er zijn in de oude binnenstad maar enkele wegen waar auto’s kunnen komen. Daar omheen is het een wirwar van smalle straatjes met trappen. Als je niet van traplopen houdt of het niet kunt (!), breng dan geen bezoek aan Matera of doe een rondleiding met zo’n klein gemotoriseerd karretje als hieronder op de foto.
Er is in Matera één labcache. Die gaat langs de meest bekende uitkijkpunten. Bij veel van de uitkijkpunten staat ook een kunstwerk van Andrea Roggi. We kwamen in Spello ook al werk van hem tegen.
Op de website even klikken op de foto’s
Zo brengen wij natuurlijk ook een bezoek aan de kathedraal. Opvallend is de grote kroon die daar hangt en het fresco van de aartsengel Gabriel die de draak (het kwaad) verslaat.
Op de website even klikken op de foto’s
Tijdens het wandelen ontmoeten we Andamion Murataj die net uit Den Haag komt. Hij blijkt de regisseur van de Albanese speelfilm “Man of the house” die in november in première is gegaan bij het Filmhuis.
Het mooiste kerkje vonden wij echter de Chiesa di San Giovanni Batista. Het kerkje is in de 13e eeuw gebouwd en een mooi voorbeeld van Romaanse architectuur.
Op de website even klikken op de foto’s
Om 14:30 uur zijn wij weer terug op de kartbaan. We besluiten toch nog gebruik te maken van de shuttle service naar de oude binnenstad om de stad in het donker te bekijken.
Op de website even klikken op de foto’s
De wandeling die we in het donker maken, is ook fantastisch. Matera wordt ‘s avonds schitterend verlicht door de straatverlichting die de straatjes en de trappen in een sfeervol licht zet. Ook nu genieten we weer volop en… we zien zelfs voor het eerst kerstverlichting in Italië.
Tijdens het avondbezoek gaan we ook nog naar de Palombara Lungo, het grote waterreservoir (cisterne) onder het Piazza Vittorio Veneto. De Palombara Lungo is een enorme wateropslagtank onder de Piazza Vittorio Veneto. De cisterne is aangelegd vanaf de 16e eeuw en heeft een capaciteit van 5 miljoen liter water en is 50 meter lang en heeft een diepte van 16 meter.
Op de website even klikken op de foto’s
De rotswanden zijn bedekt met cocciopesto, een speciale waterbestendige pleisterlaag op basis van terracotta. We kunnen de opslagplaats bezoeken dankzij handige loopbruggen boven het water.
Moe gewandeld (vandaag twaalf km met vrijwel allemaal trappetjes) worden we door Antonio om 19:00 uur weer opgehaald en teruggebracht naar onze camper. We kijken terug op een fantastische dag!
Gallipoli
15 november 2025
Rustig opgestart vandaag. Ik (Jan) ben niet helemaal fit. Waarschijnlijk iets fout gegeten. Buikloop. Geen buikpijn maar we doen rustig aan. Het weer werkt in deze ook een beetje mee. Tot een uur of tien is het vrij mistig. We vertrekken pas om 10:30 uur.
We rijden over veel binnendoor-wegen naar Gallipoli. Halverwege in Loperano maken we een stop. Op een parkeerplaats hebben een gesprekje mbv Google Translate met twee Italiaanse mannen. Op onze vraag waarom er in Italië zoveel vuilnis langs de weg ligt, krijgen we het antwoord: “Omdat onze regering voortdurend de verkeerde beslissingen neemt!” We laten hen van onze speculaas proeven. Als bedankje haalt één van hen drie grote citroenen voor ons uit zijn auto. Altijd leuk zulke gesprekjes.
Het is een flink stuk rijden over de binnenwegen naar Gallipoli. We rijden door eindeloze velden met druiven en het valt ons op dat hier enorm veel oude olijfbomen staan waarvan de stammen de wonderlijkste vormen hebben.
Pas om 15:00 uur rijden we de prachtige camping Sabea met veel voorzieningen op. De camping heeft zelfs een restaurant en een zwembad. Van onze Oostenrijkse buren horen we dat hier veel mensen overwinteren. Roland is trouwens de eerste buitenlander die ik zie rondrijden met een Busbiker op zijn buscamper. Begrijp van hem dat de fietsendrager ook in Oostenrijk wordt verkocht.
Aan het eind van de middag lopen we nog even naar de zee. De kust is hier behoorlijk rotsachtig maar we genieten van de mooie zonsondergang.
Als we wakker worden, is het droog. Het weerbericht belooft in de loop van de dag nog een behoorlijke regenperiode met onweer. We gaan – nu het nog droog is – op de fiets naar Diamante.
Op de website even klikken op de foto’s
Het stadje staat bekend vanwege de vele muurschilderingen. In 1981 kwam men met het idee om oude vervuilde muren in het oude centrum van Diamante te beschilderen om te zorgen voor een frisse aanblik van de oude stad.
Op de website even klikken op de foto’s
Men hoopte ook meer toeristen te trekken, want Diamante dreigde leeg te lopen en te verpauperen. Het plan werd direct goedgekeurd. Deze Operazione Murales bracht ongeveer tachtig nationale en internationale artiesten naar Diamante. In juni 1981 begonnen ze met het beschilderen van verschillende muren in het historisch centrum, met veel verwijzingen naar de zee en het leven in een vissersplaats.
Op de website even klikken op de foto’s
Het stadje kent inmiddels meer dan 300 “murales” en ook het nieuwere deel vlakbij het station heeft veel moderne muurschilderingen waarbij er niet altijd een relatie met de zee valt te zien.
Op de website even klikken op de foto’s
We zetten de fietsen vast aan een lantaarnpaal bij de boulevard en lopen het oude stadje in. We kijken onze ogen uit en genieten van de vele schilderingen. In de straatjes zijn niet alleen “murales” te vinden, de bewoners hebben het oude centrum ook erg sfeervol ingericht met veel groene planten en haakwerk. Wij vonden het er heel gezellig. Kijk naar de foto’s en oordeel zelf.
Op de website even klikken op de foto’s
We sluiten rond 14:00 uur ons bezoek aan Diamante af met een kopje koffie op de boulevard en keren daarna vóór de regenbuien terug naar de camper. De rest van van de dag vermaken we ons binnen.
Diamante
10 november 2025
Prachtig weer! We ontbijten in het zonnetje voor de camper met uitzicht op zee. Daarna zitten we tot 12:00 uur te wachten tot er een monteur komt om ons te helpen met de storing van het AdBlue – systeem. Wij maken ons daar nogal zorgen om omdat de handleiding aangeeft dat als de storing niet wordt verholpen, de motor na 400 km er mee stopt. Als je over dit probleem leest op camperforums lopen de oplossingen nogal uiteen en daarmee ook de kosten…
Op de website even klikken op de foto’s
Gelukkig lost om 12:00 uur de monteur ons probleem op door het systeem uit te lezen en het systeem vervolgens te resetten. Dit moet zo goed gaan. Bang geworden door alle verhalen op het internet, moet ons vertrouwen de komende dagen weer wat groeien. Eén van onze volgers gaf aan dat hij dit soort problemen oplost met een zgn. OBDlink MX+. Onze vraag aan jullie is: Zijn er meer mensen die met dit apparaatje ervaring hebben? Wij overwegen er eentje aan te schaffen.
Op de website even klikken op de foto’s
Nadat de storing was verholpen, hebben wij nog genoten van het heerlijke weer en prachtige uitzicht vanaf onze plek. ‘s Middags zijn we nog een keer op de fiets naar Diamante gereden, nog wat muurschilderingen ontdekt en ons zelf getrakteerd op een heerlijk ijsje op de boulevard. Morgen rijden we weer verder!
Frascineto – Civita
11 november 2025
We maken vandaag een korte trip van iets meer dan 80 km naar Frascineto. We rijden van Diamante iets terug en pakken dan de SS 283 omhoog naar de E45. Het is een goede weg met prachtige uitzichten onder andere op het grootste nationale park van Italië het Parco Nazionale de Pollino. Aan het begin van de SS 283 moeten we een paar stevige klimmetjes maken met de camper maar het is prima te doen met onze bus.
Op de website even klikken op de foto’s
Na anderhalf uur rijden bereiken we onze overnachtingsplek de Vorea Campsite in Frascineto. Het is de beste camperplaats tot nu toe. De eigenaar geeft overal veel uitleg dmv QR – codes (bij de toiletten) op het terrein. Alles werkt prima. Alleen de QR code die toegang geeft tot het terrein, geeft problemen. Het duurde bijna twintig minuten om binnen te komen. Maar we staan nu op een werkelijk schitterende plek met de “ kleine Dolomieten“ als decor.
Civita
‘s Middags fietsen we naar het dorpje Civita. Hiervandaan hebben we een mooi uitzicht op de kloof “Gole del Raganello”.
Op de website even klikken op de foto’s
Civita zelf is gebouwd op de rand van de kloof. Eind 15e eeuw trokken grote groepen Albanezen weg uit Albanië ivm de overheersing van de Turken. In verschillende groepen kwamen ze naar onder andere Sicilië en Zuid-Italië. Deze Albanese vluchtelingen worden Arbëreshë genoemd. In Calabrië zijn momenteel nog zo’n vijftig dorpen waar de bewoners nog steeds oud-Albanees spreken. Ook in Civita wordt Albanees gesproken, al spreken de meeste mensen ook Italiaans. Het museumpje (waar de Albanese vlag buiten hangt) is gesloten als we het dorpje bezoeken. Je kunt vanuit het dorpje ook een steil pad naar beneden wandelen om de “Ponte del Diavolo” te bekijken. We vonden het pad “duivelssteil” en wilden nog voor het donker weer thuis zijn. Dus maar een klein stuk gedaan.
Morano Colabro
12 november 2025
De temperatuur zakte vannacht naar 7°C. Zo koud hebben we het deze reis nog niet meegemaakt. Lekker tot half negen in ons warme bed gelegen. Hierna had de zon de buitentemperatuur al weer aardig opgewarmd en hebben we voor de camper ons ontbijt genuttigd.
Op de website even klikken op de foto’s
De eigenaar van de camping had ons getipt dat het met een elektrische fiets geen probleem moest zijn om bij Castrovillari het fietspad te bereiken dat gebruik maakt van een oude spoorbaan. Dit stuk spoorbaan is onderdeel van de Ciclovia della Parchi Calabria. Deze fietsroute loopt door heel Calabrië (Zuid-Italië). De route is een combinatie van wegen met weinig verkeer, fietspaden en routes en loopt door 46 steden, 3 nationale parken en 1 regionaal park.
Op de website even klikken op de foto’s
Wij doen vandaag 15 kilometer van deze route naar Morano Colabro. Dit historische dorpje is schitterend gelegen op een heuvel langs de fietsroute. Onderaan deze heuvel is een mooi servicepunt voor fietsers waar je zelfs (opladers mee!) je ebikes kunt opladen.
Op de website even klikken op de foto’s
Over dezelfde weg terugrijden is geen straf. Het zonlicht doet je de route weer op een heel andere manier beleven. Het fietspad over deze oude spoorlijn is een echte aanrader. Terug bij de camper doen we nog even een wasje en genieten nog van de zon.
Het is maar 37 kilometer van onze camping in Noto naar onze volgende stek. Het is nog maar net 10:00 uur geweest als we onze buscamper parkeren op camperplaats Syracuse bij Giardino. Deze camperplaats heeft alle voorzieningen maar ligt op een bijzondere plek ingeklemd tussen een groot industrieterrein en een groot winkelcentrum vlak boven Syracuse. Het is fijn dat de camperplaats goed is beveiligd.
Niet ver deze plek begint een vrijliggend fietspad naar Syracuse en voor de deur vertrekt een bus naar het oude centrum op het schiereiland Ortigia. Vandaag kiezen wij ervoor om op de fiets te gaan. Het fietspad is aangelegd op het traject van een oude spoorbaan van Targia naar Syracuse: “Ciclabile Rossanna Maiorca”. Het begin van het fietspad is lastig te bereiken. We moeten eerst 2,5 kilometer langs een drukke autoweg fietsen voordat we op het vrijliggende fietspad naar Syracuse kunnen rijden.
Op de website even klikken op de foto’s
We hebben de fietsroute gevonden dankzij één van de twee labcaches die Syracuse heeft. De oude spoorlijn loopt helemaal langs de kust tot aan een herdenkingsmonument van de Tweede Wereldoorlog.
Op de website even klikken op de foto’s
Vanaf hier loopt er opnieuw een fietspad tot aan het schiereiland Ortigia. Op het eilandje Ortigia ligt het historische stadscentrum omgeven met hoge stadsmuren. Het is tegenwoordig verbonden met de rest van de stad door drie bruggen die het smalle water overbruggen en Ortigia met het grote Syracuse verbinden.
Op de website even klikken op de foto’s
Het is druk in Ortigia. Veel toeristen dwalen door de gezellige straatjes. Nadat we wat hebben gegeten bij het standbeeld van de hier geboren Archimedes, fietsen we door de oude stad naar het uiterste puntje aan de zee waar het grote beeld van Icarus (Mitoraj) staat. Langs de westelijke kustlijn van Ortigia fietsen / wandelen we terug. We nemen dezelfde weg terug. Het lukte niet om de laatste 2,5 kilometer veiliger af te leggen. Op Google leek het alsof dit wel mogelijk was maar we kwamen vast te zitten op het industrieterrein. Net voor de zonsondergang waren we weer bij de camper.
Syracuse
31 oktober 2025
Vannacht zijn we vaak wakker geweest. Nadat we gisteravond tot laat met de deur open hebben gezeten, barst er midden in de nacht een gigantisch onweer los. De bliksem en de donder zijn een paar uur lang niet van de lucht. Er valt enorm veel regen. Gelukkig staan we op een goed verharde ondergrond en het water loopt goed weg. Bij het opstaan schijnt de zon weer en is het prima wandelweer met 23° C.
Op de website even klikken op de foto’s
De bus (retourtje Ortigia voor € 3,80 pp) brengt ons in een half uurtje bij het archeologisch park Neapolis. Het park is de grootste archeologische vindplaats in Syracuse, waar je de belangrijkste overblijfselen van de oude Griekse en Romeinse stad kunt zien.
Op de website even klikken op de foto’s
Je vindt er grafkamers (graftombe van Archimedes), een groot Grieks theater, een Romeins amfitheater, oude steengroeven, het oor van Dionysus en het altaar van Hiëro II.
Op de website even klikken op de foto’s
Het is voor ons een grote verrassing dat er in het park een twee jaar durende tentoonstelling is met beelden van de Poolse beeldhouwer Igor Mitoraj. Eén van zijn beelden zal voor velen bekend zijn omdat het bij museum Beelden aan Zee in de duinen staat in Scheveningen. We bezochten in 2021 daar ook een tentoonstelling met zijn werk. Wij zijn fan van zijn werk! Zijn klassiek ogende beelden staan prachtig in het decor van Neapolis.
Het oor van Dionysius
Op de website even klikken op de foto’s
Deze eeuwenoude grot, uitgehouwen in kalksteen, staat bekend om zijn ongelooflijke akoestiek. Volgens de legende gebruikte de tiran Dionysius hem om gevangenen te bespioneren. De unieke vorm versterkt gefluister. Ons bezoek viel letterlijk in het water. Door het nachtelijk noodweer was de grot maar moeizaam met droge voeten te bezoeken. Het licht dat het beeld van Mitoraj moest verlichten, was uitgevallen.
Het altaar van Hiëro II
Op de website even klikken op de foto’s
Het altaar van Hiëro II is gebouwd in de 3de eeuw voor Christus, is 198 meter lang en 22 meter breed. De kolossale fundamenten geven een idee van hoe ontzagwekkend het altaar er ooit in zijn geheel moet hebben uitgezien. Het wordt beschouwd als het grootste altaar uit de Griekse wereld. Van het altaar is nu niet zoveel meer te zien omdat Spaanse bezetters in latere jaren het altaar afbraken om de stenen voor andere gebouwen te gebruiken.
Op de website even klikken op de foto’s
Ortigia
Vanaf Neapolis nemen we één van de vele kleine rode bussen (€ 1,50 pp) die ons naar Ortigia brengen.We eten onze boterham op bij de fontein van Diane. Gisteren had ik wat problemen met mijn fototoestel maar dat is gelukkig weer opgelost en het lukte nu wel om van de fontein mooie foto’s te maken.
Op de website even klikken op de foto’s
We wandelen (ditmaal zonder fiets) door de smalle straten van het oude centrum. We willen graag het poppenmuseum bezoeken. Dat is echter gesloten als wij er zijn en we lopen door naar de fontein van Aretusa. Deze fontein grenst aan de stadsmuur aan de waterkant.
Op de website even klikken op de foto’s
Als we teruglopen, zien we in de haven ook nog het schip “Ocean Viking” liggen. Dit oude ondersteuningsschip voor de olie- en gasindustrie in de Noordzee, werd omgebouwd voor humanitaire doeleinden en probeert slachtoffers te voorkomen onder bootvluchtelingen uit Afrika.
Op de website even klikken op de foto’s
Bij het busstation van Syracuse pakken we de witte AST bus terug naar de camping. Ook nu brengen we de avond nog tot laat met een open deur door. Wel met onze horren stijf dicht want we zijn allebei sinds Noto behoorlijk door de muggen “onder handen genomen”. We zijn dus opnieuw erg blij met onze klamboe.
Naar de Etna
1 november 2025
Vandaag beginnen we de dag met het vieren van de verjaardag van onze oudste kleinzoon Tije. Hij wordt al weer 11 jaar! We hebben al een mooie verjaardagskaart gestuurd en voor ons vertrek een cadeautje achtergelaten. Een video-belletje maakt het helemaal compleet. Doordat we veel onderweg zijn en niet altijd de verjaardagen van de kleinkinderen meevieren, sturen we altijd een verjaardagskaart via één van de vele apps die je daarvoor kunt gebruiken. Als we weer thuis zijn, halen we de schade in met gezellige logeerpartijtjes.
Rond 9:30 uur vertrekken we richting de Etna. Het doel is om ergens boven in de buurt van de kabelbaan naar de Etna te overnachten. Echter… als we naar boven rijden, wordt het zicht steeds slechter en op de beoogde overnachtingsplek is er vrijwel geen (uit)zicht door de laaghangende bewolking.
Op de website even klikken op de foto’s
We rijden een stukje terug en maken een stop in de buurt bij een oude sterrenwacht. Aan de vergane vlaggen te zien waarschijnlijk ooit gesponsord door de EU maar nu volledig buiten gebruik. Aan de oude sneeuwschuivers is te zien dat het hier ook aardig kan sneeuwen. Na een korte wandeling dalen we weer af tot het zicht en de temperaturen weer normaal zijn.
Op de website even klikken op de foto’s
We vervolgen onze reis om de Etna (noordkant) heen tot aan Solicchiata waar we een mooie camperplek vinden bij een agriturismo. Het is een eenvoudige plek (kosten: 1 fles wijn) maar het uitzicht op de Etna is er grandioos!
Wij reden op de A – wegen en die zijn gewoon goed te noemen. Ook de kwaliteit van de SS wegen (Strata Statale) is goed maar meestal tweebaans. De kwaliteit van de SP en de SC wegen kan enorm verschillen. Soms zijn ze prima maar wegen met grote gaten komen ook voor. We hebben meegemaakt dat een geasfalteerde weg opeens veranderde in een zand- of grindweg. Ons advies t.a.v. Italiaanse wegen blijft dan ook: Let goed op de staat van het wegdek. Het onderhoud van de meeste wegen vertoont grote achterstand. Hoe meer je het “binnenland in gaat, hoe slechter de wegen worden.
Afval
Waar wij ons wel aan ergeren, is de grote hoeveelheid afval die je hier aantreft. Het schitterende landschap wordt bijna overal ontsierd door afval dat langs de wegen wordt gedumpt. We hebben gelezen dat het de schuld van de Maffia zou zijn die 50% van de afvalverwerking in handen heeft. Op veel stille landwegen zien we inderdaad opeens vanuit het niets hele hopen afval.
Dumping door de maffia veroorzaakt echter o.i. niet het feit dat het afval overal in de bermen ligt. Het kan niet anders dat het hier de gewoonte is om zomaar je troep uit het autoraam te gooien. Het blijft jammer dat er in dit mooie land zoveel vuilnis zomaar op straat belandt.
Onze laatste dag op de Azienda Camping bij Punta Secca. We beginnen met het uitzetten van de luifel voor wat schaduw. Het weerbericht voorspelt een dag zonder wind en wolken met temperaturen die oplopen tot 29° C. Voordat we het dichtbij gelegen strand gaan opzoeken, bellen we eerst met onze kleindochter Lot die vandaag haar tweede verjaardag viert. We zijn er vandaag niet bij maar hebben wel voor twee cadeautjes gezorgd die we samen voor de camera uitpakken.
De rest van de dag doen we niet veel. De stoelen worden aan het strand gezet en we controleren regelmatig of de watertemperatuur nog goed is. Daarnaast heerlijk gelezen. Een laatste luierdag. Morgen gaan we weer verder!
Ispica – Cozzo del Parocco
27 oktober 2025
Vanochtend waren we al vroeg wakker. Harde wind schudde onze camper heen en weer. Gelukkig hadden we gisteravond bijna alles al opgeruimd. Het laatste wat we nog moesten binnen halen, was de waslijn.
Veel vroeger dan we hadden verwacht, staan we klaar bij de receptie om te betalen. Helaas… nog niemand aanwezig. Na twintig minuten konden we wel afrekenen en vertrekken.
Ispica
In Ispica brengen we een bezoek aan de Cava d’Ispica. Net buiten de bebouwing van de stad Ispica een archeologisch park waar ooit opgravingen zijn gedaan aan de rand van een lange kloof. In de dertien kilometer lange kloof vind je veel grotwoningen en overblijfselen van christelijke catacomben die in gaten in de rotsbodem hun doden begroeven.
Op de website even klikken op de fotos’s
Het archeologisch park zelf is niet groot en niet heel indrukwekkend. De foto van de grot met graven hebben we van het internet gepikt.
Op de website even klikken op de foto’s
De stad Ispica is één van de steden die door de al eerder genoemde aardbeving in 1639 zwaar is getroffen. Ook hier is veel opnieuw opgebouwd in de barokstijl. Na een korte wandeling (wel wat trappen op) bereiken we de Basilica della Santissima Annunziata.
Op de website even klikken op de foto’s
Het is elke keer weer een verrassing hoe verschillend alle kerken kunnen zijn die we bezoeken. Ook hier weer een bijzonder interieur. Wat vooral opviel was een aantal zeer grote kaarsen bij één van de altaren. het houten kruis bevat een complete kruisgang.
Op de website even klikken op de foto’s
Het Loggiata de Sinatra van de architect Vincenzo Sinatra is weliswaar een bijzonder plein (tegenover de basiliek Santa Maria Magiore) maar stelde ons teleur omdat het een vervallen indruk maakte. De basiliek was niet toegankelijk. Waarschijnlijk wordt er gerestaureerd.
Cozzo del Parocco
Wat vroeger dan gepland, vertrekken we naar Cozzo del Parocco. Het is onze Agricamper overnachtingsplek. De boerderij verbouwt druiven, amandelen en olijven. Als tegenprestatie voor onze overnachting hebben we gereserveerd voor een diner dat door de gastvrouw voor ons wordt bereid.
Het viel niet mee om de boerderij te bereiken. De gastheer had ons een “speld” van Google toegestuurd met de exacte locatie van de ingang. Alleen… de navigatie via Google bracht ons via zeer ongebruikelijke weggetjes en een stukje weiland naar de juiste plek. Dat was wel even zweten hier en daar. Maar… het lukte ons uiteindelijk. Ook het plekje voor de camper was niet helemaal waterpas. We hebben uiteindelijk overnacht op de parkeerplaats voor de deur.
Marzamemi
Nadat we kennis hebben gemaakt, hebben we de fiets gepakt en zijn we naar Marzememi gefietst. Via een paar drukke autowegen kwamen we om 16:30 uur aan bij het oude tonijnvissersdorp. Het dorp is tegenwoordig vooral bekend vanwege het gezellige pleintje vlak aan het water bij de zee.
Op de website even klikken op de foto’s
We realiseren ons echter dat het al snel weer donker wordt (wintertijd) en we moeten opschieten om voordat de avond valt we weer thuis moeten zijn. Hier werd het echt spannend. Google liet ons andermaal in de steek. We kozen voor een andere route (met minder heuvels) en in eerste instantie reed dat prima. Maar op een gegeven moment veranderden de asfaltwegen in zandweggetjes. Nog wat later was het pad (midden in de olijfboomgaarden) helemaal verdwenen. Het werd ook steeds donkerder. De zon was al onder de horizon verdwenen. Het lukte ons uiteindelijk om met wat geluk weer een weggetje te vinden dat ons rond 18:00 uur bij de boerderij terugbracht. Pfff…
Op de website even klikken op de foto’s
Het diner verliep ook niet helemaal zoals we hadden gehoopt. Ondanks de prima verzorgde maaltijd in een erg leuke eetkamer, hadden we opnieuw pech. Agnes verslikte zich en er schoot iets in haar luchtpijp waar ze erg veel last van bleef houden. We hebben hierdoor ons dinertje niet helemaal beëindigd zoals gepland. Gelukkig hebben we hierna wel een goede nacht kunnen maken.
Naar Noto
28 oktober 2025
Capo delle Correnti
Onze eerste uitstapje van vandaag is naar het meest zuidelijke punt van Sicilië. Via een matig toegangsweggetje komen we op een ruime parkeerplek bij de Capo delle Correnti. Normaal gesproken betaal je € 10,00 om je camper daar te parkeren maar we zijn buiten het seizoen en de “ticketoffice” is leeg. Het restaurant bij de Capo biedt een desolate indruk. De parasols werpen hun ronde schaduwen op het lege met lint afgezette terras.
De badmeester is er vandaag ook niet en omdat hij geen toezicht kan houden, heeft hij voor alle zekerheid de rode vlag maar gehesen. Een eenzame visser trekt zich er niets van aan en staat tot aan z’n knieën in het water.
Verder lopend langs het strand komen we bij het beeld van Jezus dat op de kaap tussen de Mar Mediterraneo en de Mare Ionio de wacht houdt.
Op de website even klikken op de foto’s
We vinden deze kaap een prachtige plek om even rond te wandelen. Na de dag van gisteren waaien we even heerlijk uit. Voor de kaap ligt een klein eilandje met de overblijfselen van een oude kazerne. Naast de restanten van de oude vuurtoren is er nu een kleiner exemplaar gemaakt van glasvezel. Als wij er zijn, is het vloed. Met eb en een niet te harde wind verandert het eiland Isola Dell Correnti even in een schiereiland. De oude “arm” die het eiland met het vaste land verbond, is door stormen weggevaagd. De resten zijn nog steeds zichtbaar.
Op de website even klikken op de foto’s
De ballen van Neptunus
Als we langs het strand teruglopen richting de camper, vallen ons opnieuw de wollige ballen op die hele stukken van het strand bedekken. De ballen variëren in grootte en vorm, van perfect rond tot meer cilindrisch. In sommige zit touw of stukjes plastic die eruit steken.
Nieuwsgierig geworden hebben we opgezocht wat deze ballen zijn…
“De sponsachtige ballen zijn compacte bundels Posidonia oceanica zeegras, beter bekend als Neptunusgras. Het blijkt dat ze oceaanplastic van de zeebodem opdweilen en naar ons teruggooien, aldus een groep onderzoekers in Barcelona. Stukjes plastic zakken, flessen en visnetten raken verstrikt in de wuivende onderwaterweiden van Posidonia. Elke herfst verliest het gras zijn bladeren en verstrengelen de vezelige strengen zich tot dichte ballen. De golfbewegingen maken er ronde vormen van: Neptunusballen.” (Wikipedia).
De Neptunusballen komen alleen voor in de Middellandse Zee. een aantal van onze volgers hebben ergens gelezen dat ze heel soms ook voorkomen op Nederlandse stranden. Laat maar eens horen of jullie ze ook hebben gevonden.
Capo Passero
Er is nog een kaap die genoemd wordt als je opzoekt waar het zuidelijkste stukje Sicilië zich bevindt. Het is de Capo Passero. Het is de kaap bij Portapalo. Ook hier ligt een klein eiland vlak voor de kust. Hier is het Maria die op het einde van een piertje staat.
Op de website even klikken op de foto’s
Een korte wandeling langs het strand brengt ons nog bij de ruïne van een tonijnfabriek. De vissen op de schoorsteen laten zien dat hier vroeger veel geld aan tonijn is verdiend. Of het nieuwerwetse kasteel bij de oude tonijnfabriek de woning is van de oud-eigenaar, weten we niet.
Noto
‘s Middags zijn we op tijd bij Camping “Area Noto Parking” bij Noto. We parkeren onze buscamper onder citroenbomen en we doen de rest van de middag niet veel meer. Morgen gaan we Noto bekijken.
Noto
29 oktober 2025
De gratis “navetta” (shuttlebus) van de camping brengt ons in vijf minuten naar de Porta Reale van de stad Noto. Deze oude stadspoort markeert het begin van de belangrijkste weg door de stad. Langs de Corso Vittorio Emanuele vind je veel van de meest opvallende palazzo’s en kerken van Noto.
Op de website even klikken op de foto’s
Ook Noto is in 1639 zwaar getroffen door de grote aardbeving. Besloten werd om de stad (op een lager gelegen stuk grond) opnieuw op te bouwen. Ook in Noto deed men dat in Barokstijl. In tegenstelling tot Ragusa gebeurde dat hier volgens een strak geplande plattegrond. Als je door Noto loopt, merk je dat gelijk. Wij vonden dat de stad hierdoor een minder gezellige sfeer uitstraalt.
Op de website even klikken op de foto’s
Bij de Chiesa di San Francesco d’Assisi all’Immacolata kopen we een toegangsbewijs waarmee we toegang krijgen tot de vier belangrijkste kerken van Noto. We krijgen er ook toegang mee tot de klokkentoren en de crypte van twee andere kerken.
Op de website even klikken op de foto’s
Bij caffé Sicilia eten we “granita” met een espresso. Het schaafijs van dit restaurant is wereldberoemd. We hebben gelezen dat een aflevering van “Chefs Table” (Netflix, serie 4 aflevering 2) helemaal is gewijd aan dit restaurant. We proeven allebei twee soorten: amandel, citroen en bosbessenijs. Heerlijk!
Op de website even klikken op de foto’s
Hoewel we de gebouwen prachtig vinden, merken wij wel dat we een beetje “kerkenmoe” beginnen te worden. Wat wel weer speciaal was om van het uitzicht bovenin een klokkentoren te genieten.
Op de website even klikken op de foto’s
Ook de crypte in de laatste kerk was voor ons nieuw. In deze crypte werden de overledenen in een zittende houding in de nissen geplaatst. Volgens de beschrijving was het gat in het midden van de vloer bedoeld om de lichaamssappen af te voeren.
Op de website even klikken op de foto’s
Aan het eind van onze wandeling krijgen we nog een klein “cadeautje”. In het oude Convento di Santa Chiara is een gratis toegankelijke tentoonstelling met werken van Andrea Chisesi. Deze kunstenaar maakt van oude kunstwerken een nieuw werk. Wij vonden ze erg mooi.
Op de website even klikken op de foto’s
Als uitsmijter van deze dag pikten we nog een klein concertje mee van een Siciliaanse zanger: Claudio Bertuccio. Prima zanger en gitaarspeler en afsluiter van onze Notodag. (Even een uitprobeerseltje… excuses als de uploadtijd te lang is).
Vandaag valt er niet zoveel te melden. We doen twee keer een was (die gelukkig snel opdroogt met een lekker windje van zee). We geven de camper een schoonmaakbeurt en ruimen alle rommel op die we de afgelopen weken hebben gemaakt en nog niet hadden opgeruimd.
Terwijl we zitten te wachten op het drogen van ons wasgoed, nemen we ook een bad in zee. De temperatuur van het zeewater is heerlijk (klimaattechnisch gezien te warm) en we genieten van de golven omdat de wind aantrekt.
Op de website even klikken op de foto’s
‘s Avonds fietsen we nog even naar het dorpje naast de camping waar we op een terrasje genieten van een een drankje en “calamare”.
Marina di Ragusa
24 oktober 2025 – ☀️ 23° C.
Als we wakker worden, waait het al flink. Die wind zal in de loop van de dag nog toenemen tot ongeveer windkracht 6. Ondanks de harde wind maken we vandaag een fietstocht naar Marina di Ragusa. We “vliegen” bijna naar Marina. Zodra we de gemeentegrens passeren, wordt het helemaal mooi. Langs de hele kustlijn van Marina di Ragusa ligt een mooi fietspad. We fietsen door het centrum en langs de Marina en langs het prachtige strand.
Op de website even klikken op de foto’s
Als het fietspad ophoudt, keren we om en gaan we terug naar het centrum. We doen hier een poging om lekker op het mooie strand te liggen (de temperatuur is prima) maar na een half uurtje breken we toch op. We worden echt letterlijk gezandstraald. Terug op de camping vermaken we ons verder prima. Een goed boek en uit de wind in het zonnetje. Wat wil een mens nog meer?
Ragusa – Ibla
25 oktober 2025
Vandaag pakken we vanaf ons campinkje aan zee de bus (€ 11,40 voor twee retourtjes) naar Ragusa Ibla. Na een zeer grote aardbeving op Sicilië (11 januari 1693) stortte een groot deel van de stad in. Het was de zwaarste aardbeving ooit in Italië. De aardbeving had een geschatte sterkte van 7,4 op de Schaal van Richter.
Op de website even klikken op de foto’s
Minstens zeventig steden en dorpen werden verwoest en ongeveer 60.000 mensen kwamen om. De aardbeving veroorzaakte een tsunami die kustplaatsen aan de Straat van Messina en de Ionische Zee verwoestte. Het oude centrum van Ragusa is na deze aardbeving in barokke stijl herbouwd. Vanaf die tijd bestaat de stad Ragusa uit het historisch centrum: Ragusa Ibla en een moderne stad: Ragusa Superiore.
De bus brengt ons in een uurtje naar Ragusa Ibla aan de voet van de Chiesa delle anime Sante del Purgatorio. Dat komt mooi uit want hier begint ook onze labcache door Ragusa Ibla.
Op de website even klikken op de foto’s
De labcache brengt ons weer langs alle mooie plekjes van deze sfeervolle stad. Hoewel het zaterdag is, is het niet superdruk en we genieten van het slenteren door de smalle straatjes met leuke winkeltjes (nu eens niet het standaardwerk).
Als we de grote Duomo di San Giorgio binnengaan, hebben we geluk. Een grote groep toeristen wordt verrast met een orgelconcert. Wij genieten mee! Het is namelijk een heel bijzonder orgel: in het orgel zitten trommels “verstopt” die het gespeelde stuk van slagwerk voorzien. Nog nooit eerder meegemaakt.
Op de website even klikken op de foto’s
Agnes heeft via “Ciao Tutti” ontdekt dat we een oude rijtuigmaker kunnen bezoeken. Vooral het beschilderen van de oude rijtuigen (carretti) en het houtsnijwerk vereiste groot vakmanschap. De beschilderingen werden ook ontdekt en gebruikt voor modern design van koffiepotten, broodroosters, scooters, koelkasten (o.a. door Dolce Gabbane) en andere voorwerpen.
Op de website even klikken op de foto’s
Na ruim drie uur sluiten we ons bezoek af met het eten van een lekkere pasta (Agnes heeft een bijzondere pasta van Johannesbroodboompittenmeel) bij een restaurantje tegenover de Chiesa delle anime Sante del Purgatorio.
Om 15:00 uur pakken we de bus terug naar Punta Secca en nemen we nog even een lekkere duik in de zee bij onze camper.
Gisteravond vertrokken we keurig op tijd uit Genua. We varen op een vrij nieuwe veerboot van GNV “De Polaris” uit 2024.
Afscheid van Genua
We merken al gauw dat niet alleen het schip nieuw is maar dat het ook geldt voor de bemanning aan boord. Allereerst wijst de bemanning ons tot twee keer toe de verkeerde weg naar onze hut. De hut die we hebben is prima. Na een week camperen voelt het heel luxe om een mooie eigen badkamer met warme douche tot je beschikking te hebben. In de camper kunnen we ook prima douchen, maar toch…
Als we voor ons avondeten aan tafel willen gaan, kost het nogal wat moeite om uit te vinden wat er nu wel of wat er niet in ons vooruit betaalde ticket zit. De (ook hier) nieuwe bemanning weet het ook niet en spreekt geen woord over de grens.
Na maar gewoon uitproberen, komen we er achter dat we voor het biertje en wijntje (€ 9,30) extra moeten bijbetalen. Vinden we wel logisch… een frisdrankje was gratis geweest. Het extra betalen, kost veel tijd. De meneer achter de kassa weet namelijk nog niet hoe de kassa werkt. We hopen even dat dat in ons voordeel werkt maar hij komt er met hulp van een meerdere (gezien het uniform) uit. Het eten smaakt vervolgens redelijk al eet ik wel koude frites bij mijn zalm.
Na het eten verkennen we het schip en nemen we op het buitendek afscheid van Genua. De temperatuur is nog goed. Terug in onze hut wachten we nog even tot het schip echt wegvaart en niet lang daarna vertrekken wij ook naar dromenland.
Na een redelijke nacht, de matrassen zijn wat aan de harde kant, zitten we na een uitgebreide douchebeurt om 8:00 uur aan het ontbijt. Hier blijkt dat het scheepsmanagement het roulatiesysteem hanteert. De bemanningsleden die ons gisteren bedienden in het restaurant, hebben nu allemaal een andere plek in de voedselketen. Nieuwe mensen die het eten serveren op de plates en weer een nieuwe collega achter de kassa.
De langste wachtrij ontstaat achter het apparaat dat zorgt voor verse sinaasappelsap. De meneer die dit apparaat bedient, stond gisteravond nog achter de kassa. Hij moet nu leren dat je voldoende sinaasappels in het apparaat moet doen voor er vers sap uitkomt. Maar goed… we hebben geen haast, helpen hem een handje door de sinaasappels aan te reiken en de sinaasappelsap is heerlijk. Dat we € 20,30 moeten bijbetalen omdat we allemaal extra’s hebben genomen die niet in ons ticket zaten, mag de pret niet drukken.
Als we weglopen van de ontbijttafel, vinden om de hoek naast het buffet een klein A4-tje waarop staat wat er wel in ons ticket zit. We zijn benieuwd of het ons lukt om de lunch geserveerd te krijgen zonder dat we moeten bijbetalen.
Observation lounge
We doden de tijd aan boord door wat rond te lopen over het schip. Op de achtste verdieping (we slapen en eten op de zevende) zitten we in de Observation lounge. In lekkere stoelen kun je hier lezen en we doen er ook gezellig een spelletje. Ook op het buitendek is het prima vertoeven. Prima temperatuurtje in de zon. Wel wat wind maar dat vinden juist wel lekker.
Op het buitendek
Rond 14:00 uur is het tijd voor de (warme) lunch. We slagen er in ditmaal wel in om ons eten te bestellen zonder dat we bij hoeven te betalen. Daarna spelen we opnieuw mee in een ouderwetse slapstickfilm… Nadat we bij de kassa hebben afgerekend wat we willen eten, komen we achteraan in de rij te staan bij een toonbank waar al het eten staat uitgestald. Achter diezelfde toonbank staat zes man personeel klaar om het eten op de borden te scheppen. Elk personeelslid schept z’n eigen gerecht op.
Op een gegeven moment was de schaal met tagliatelle leeg… Dat was het sein voor al het personeel om te stoppen met opscheppen. Er werd pas weer opgeschept nadat de nieuwe tagliatelle was aangerukt uit de keuken. Ook de passagiers (zoals ik) die helemaal geen tagliatelle hadden besteld, moesten hier op wachten. Na tien minuten werd het opscheppen hervat… Alle personeelsleden kwamen weer in beweging. Na een kwartier wachten, hebben we lekker geluncht.
De rest van de middag brengen we opnieuw door met een boek en wat spelletjes. Om 15:15 uur passeren we het eilandje Ustica. Ook wordt er omgeroepen dat we al om 17:15 uur zullen arriveren in Palermo. Dat is wel prettig omdat we dan bij daglicht onze camperplek voor vannacht kunnen opzoeken.
Aankomst in Palermo
Achteraf is het grappig om te constateren dat door twintig uur wachttijd aan boord van de ferry we de maaltijden tot hoogtepunten van de dag gaan rekenen. We hadden een prima overtocht met het personeel van de GNV in een hoofdrol 😉.
Palermo
10 oktober 2025
Er gaan verschillende verhalen hoe veilig het is om in deze stad te fietsen en vanaf onze camperplaats gaat bus 107 naar Palermo Centrale. Het wordt dus de bus. De camperbaas verkoopt ons voor € 3,50 p.p. een dagkaart. De bus zou om het kwartier moeten rijden… Dat duurt dus iets langer maar we hebben alle tijd.
Santa Maria dell’Ammiraglio
Vanaf Palermo Centrale lopen we in tien minuten naar het Piazzo Pretoria. Rondom dit plein bevinden zich vier schitterende kerken. De één nog mooier dan de andere. De eerste kerk die we bezoeken, is de Chiesa di Santa Maria dell’Ammiraglio’.
Op de website even klikken
De kerk dateert uit 1143 en is werkelijk prachtig versierd met Byzantijnse mozaïeken die enkele van de oudste en best bewaarde in Sicilië zijn. De mozaïeken, die scènes uit het Nieuwe Testament uitbeelden, tonen een mix van Byzantijnse kunst en Normandische invloeden (de kerk is gebouwd door een Normandische admiraal – Wikipedia).
Op de website even klikken
Boven de toegangsdeur hing een groot wapen van Albanië. Het bleek dat er vroeger bij de bouw van de kerk veel Albanese vluchtelingen waren betrokken.
Piazzo Pretoria – “Piazza della Vergogna”
Op het Piazzo Pretoria zelf (ook wel “Plein van de schande” genoemd) staat de beroemde Fontana Pretoria. De fontein was eigenlijk bedoeld voor de tuin van de Florentijnse villa van de Spaanse onderkoning van Napels. Helaas… de opdrachtgever overleed voordat de opdracht was voltooid. De fontein werd verkocht aan het stadsbestuur van Palermo. De maar liefst 644 verschillende onderdelen van de twaalf meter hoge fontein werden naar de Siciliaanse hoofdstad verscheept, waar ze op 26 mei 1574 aankwamen, om daar als een uitdagende puzzel in elkaar gezet te worden.
Op de website even klikken
De Palermitanen waren echter in eerste instantie verre van verguld met de fontein. Vooral de beelden die de fontein sieren moesten het ontgelden. Volgens de inwoners van de stad waren de beelden veel te naakt.
Op de website even klikken
De nonnen van de nabijgelegen kloosters zouden zo ontzet zijn geweest, dat ze veel neuzen van de mannelijke beelden afbraken. Hun geloof verbood hen andere uitstekende lichaamsdelen aan te raken, anders waren de mannelijke beelden nu niet zo makkelijk te herkennen geweest…
Gesù – Casa Professa
Niet ver van de Fontana Pretoria vinden we de Gesù, die ook wel Casa Professa wordt genoemd. De kerk is vol van bombastische barokke elementen.
Op de website even klikken
De Jezuïeten kwamen in 1549 aan in Palermo. Een van de eerste dingen die de Jezuïeten planden, was de bouw van een eigen kerk, die uiteindelijk in 1636 werd ingewijd. Als we binnenkomen, weten we niet wat we zien… Geen enkel stukje versiering is simpel, alles is overdadig – zelfs de lijsten van de schilderijen. We hebben nog nooit zoveel marmeren engeltjes in één kerk gezien. Helaas ging veel van dit originele werk verloren. De Gesù werd tijdens de Tweede Wereldoorlog zwaar gebombardeerd. Pas in 2009 ging de kerk weer open, na een omvangrijke restauratie die de kerk weer laat zien zoals ze ooit schitterde.
Kathedraal van Palermo
Wij sluiten ons dagje Palermo af met een bezoek aan de Kathedraal van Palermo. De kathedraal werd oorspronkelijk gebouwd in de 12e eeuw door de Normandische koning Roger II, en werd later uitgebreid en gerenoveerd in de gotische stijl. Een beetje moe van al het kerk-geweld, laten we het interieur zitten en kopen alleen een kaartje om op het dak te kunnen kijken.
Op de website even klikken
Een van de meest opvallende kenmerken van de kathedraal is de klokkentoren, die gebouwd is in de Arabisch-Normandische stijl. Deze toren, die bijna 70 meter hoog is, biedt een spectaculair uitzicht over de stad en de omringende heuvels.
Door de straten van Palermo
De straten van Palermo vormen één groot doolhof. Je loopt door smalle straatjes langs kleurrijke gevels, vervallen gebouwen en ruikt overal wel de geur van lokale lekkernijen. De architectuur varieert van eeuwenoude paleizen tot piepkleine winkeltjes. Sommige straatjes zijn zo smal dat ze slechts ruimte bieden aan één voetganger tegelijk.
Op de website even klikken
Je ziet overal het gewone leven. Bewoners zitten soms met het hele gezin midden op straat te eten. Bij sommige markten is het een kakofonie van geluid, muziek, schreeuwende mensen en toeterende auto’s. Het viel ons ook op dat er meerdere jonge mensen met iets van een lauwerkrans op liepen. Na gevraagd te hebben waarom dat was, hoorden we dat er vandaag gevierd werd dat veel jonge mensen gepromoveerd waren.
Monreale – Castellammare del Golfo
11 oktober 2025
Vandaag laten we voorlopig de drukte van de grote steden achter ons. Vinden we niet erg en we moeten ook echt even wennen aan de verkeersmanieren van veel Italianen. Vooral de scooters en motoren scheuren links en rechts om je heen. Terugtoeteren hebben we inmiddels ook geleerd.
Op de website even klikken
We maken vandaag eerst een korte stop in het plaatsje Monreale. Veel van onze volgers hebben ons erop gewezen dat we dit dorpje niet mogen overslaan. We zijn er al vroeg maar… ruim twintig bussen van de cruiseschepen uit Palermo waren er eerder. We mogen boven niet parkeren maar honderd meter lager lukt het wel.
Op de website even klikken
WiIlem de Tweede (van Normandië) had ooit een droom gehad waarin Maria hem vertelde dat hij hier een kerk moest bouwen. Dat heeft hij in tien jaar tijd laten doen. Het werd een schitterende kerk met Normandische (Vikingen), Byzantijnse en Arabische invloeden.
Op de website even klikken
Het binnenwerk van de kerk is één en al mozaïek. Alle verhalen uit de bijbel hebben een plekje op de muur gekregen. Ook de vloeren zijn ingelegd met prachtige mozaïeken.
Op de website even klikken
Na een uur zitten we zo vol met al dat mozaïek dat we blij zijn als we de door de bergen naar Castellammare del Golfo rijden. Hier boeken we voor twee nachten een kleine camping aan het strand. Even afkicken van de drukte en de tijd nemen voor een wasje en een dagje strand. De temperaturen zijn hier namelijk nog prima. Het was vandaag 25° C. Heerlijk.
Na een nacht met heel veel regen, rijden we weg met een heerlijk zonnetje. We hebben vandaag een mooie rit op het oog. We zijn van plan om via de Simplonpas naar Italië door te steken. Voor vertrek controleren we nog even op de website Alpenpassen of de Simplonpas open is. Die is open en we rijden vol vertrouwen met behulp van Google Maps richting Simplon.
Door een schitterend landschap gaan we steeds hoger de bergen in. Echter… we zien de besneeuwde bergen steeds dichterbij komen. Jullie voelen ‘m al aankomen… Op een gegeven moment durven we niet verder te rijden, eerst ligt de weg vol met natte sneeuw en nog weer wat verder blijft de sneeuw liggen en rijden we over een besneeuwde weg. Nu hebben we wel sneeuwkettingen bij ons maar we keren toch om. Veiligheid voor alles.
Op de website even klikken op de foto’s
We besluiten om een andere route naar de Simplonpas te nemen. Ook hier gooit de sneeuw roet in het eten. De nieuwe route gaat over de Sustenpas en langs de weg wordt aangegeven dat deze pas ook gesloten is. De regen van vannacht is op een paar hooggelegen passen als sneeuw gevallen. We gooien het plan helemaal om en bereiken Italië uiteindelijk via de Gotthardtunnel. Doordat er behoorlijk wat passen dicht zijn gegaan vanwege de plotselinge sneeuwval, staat er een file van een uur voor de tunnel.
Op de website even klikken op de foto’s
Na zeven uur in de camper, bereiken we Albizzate. Hier overnachten we bij onze eerste Agricamper plaats. Voor de “prijs” van twee lekkere flesjes wijn, hebben we hier een prima overnachtingsplek.
Genova
6 oktober 2025
Vlakbij Albizzate liggen een aantal meren en een natuurgebied met kleinere watertjes. We parkeren onze buscamper op de camperplaats in Ternate waar we gelijk ons toilet lozen en we halen de fietsen van de busbiker.
Op de website even klikken op de foto’s
We maken een fietstocht om het Lago di Comabbio. Er loopt een fietspad om het meer met hier en daar een paar verraderlijke klimmetjes die overigens prima te doen zijn. Pas het tweede deel van de route rijden we echt langs het water en krijgen we mooie uitzichtpunten. Terug bij de camper fietsen we door naar het Lago di Varese waar we nog een labcache willen doen. Het laatste stukje van de weg loopt echter langs een drukke autoweg. We keren daarom om en nemen de fietsroute door het natuurgebied terug naar het meer.
Op de website even klikken op de foto’s
Omstreeks 12:00 uur rijden weg uit Ternate en over een rustige snelweg naar Genua. We parkeren bij een vriendelijke Alessandro de camper op het terrein van een grote camperstalling. Deze overnachtingsplek verdient geen schoonheidsprijs maar we staan er wel veilig als we morgen Genua gaan bezoeken.
Op de website even klikken op de foto’s
Vanmiddag doen we niet veel meer… we lopen naar een stukje strand bij Voltri. Er ligt hier veel rommel op het strand maar het ligt heerlijk in het zonnetje. Op de terugweg kopen een heerlijke foccacia bij de plaatselijke (beroemde) foccaciabakker.
Genova
7 oktober 2025
Vanaf de camperplek nemen we de trein naar Genova (Genova Pra – Genova Principe). Het ritje in de moderne trein duurt 20 minuten (€ 1,80 p.p.). Station Genova Principe is vlakbij de oude haven. Via onze wandel- en fietsapp Wikiloc vinden we een stadswandeling van ongeveer 10 kilometer die ons langs de leukste en mooiste plekjes van Genova brengt.
Op de website even klikken op de foto’s
We lopen o.a. langs het Palazzo Ducale (Hertogelijk Paleis), Palazzo Reale (Koninklijk Paleis),Palazzo Bianco, Palazzo Rossoen het Palazzo Doorsa Tursi (allemaal in één straat: Via Garibaldi), dePorto Antico (Oude Haven). Wat ons opvalt is dat er in Genova eigenlijk weinig echt grote pleinen zijn.
Op de website even klikken op de foto’s
We willen wel heel graag de Cattedrale di San Lorenzo bezoeken. Deze prachtige kathedraal herbergt hele oude fresco’s waar we in geïnteresseerd zijn. De teleurstelling was dan ook groot toen bleek dat de toegang weliswaar gratis was maar we niet verder kwamen dan de achterste kerkbanken. Hierdoor was het niet mogelijk om de fresco’s te bekijken.
Op de website even klikken op de foto’s
Voor mensen die van oude en kleine winkeltjes houden, is Genova geweldig. In de vele smalle straatjes van het oude centrum om de Oude Haven stikt het van zulk soort winkeltjes (en dan niet alleen toeristenshops).
Op de website even klikken op de foto’s
Om 15:00 uur zijn we moe geslenterd en drinken we nog wat bij het station voordat we de trein terugnemen. Bij de camper drinken we nog even een lekker wijntje (met foccacia 😋) in de zon. We hadden een fijne dag!
Op de boot
8 oktober 2025
Als we wakker worden, ontbijten we rustig voor de camper. Het is al heerlijk in het zonnetje. We pakken de tassen al in met onze spulletjes die we meenemen aan boord. Vanavond om 22:30 uur vertrekt onze boot (GNV ferries). Doordat we vroeg hebben geboekt, betalen we € 380,00 voor een ticket waarmee we met de camper overvaren naar Palermo. In de prijs zijn een hut en maaltijden inbegrepen. De vaartijd is ruim twintig uur en we komen morgen om 18:45 uur aan in de haven van Palermo op Sicilië.
Aan boord kun je wel gebruiken maken van WiFi maar de kosten hiervan vinden wij te hoog. Dus even lekker “op je telefoon zitten”, is er niet bij. Maar aan spelletjes en goede boeken geen gebrek. Dus “Clever” en “Keer op Keer” gaan mee. Trouwens… nog leuk om hier even te melden… we kochten gisteren in Genova voor € 20,00 een simkaart voor 250 GB (Lyca). Je schijnt aan boord ook prima in het zonnetje op het dek te kunnen zitten. Dus als het net zulk lekker weer is als de afgelopen dagen, hebben we helemaal niets te klagen.
We doen vandaag ook nog wat laatste boodschappen en doen nog wat kleine klusjes aan de camper. Ik zorg voor een paar ophangklemmetjes voor onze “afvalgrijper” en Agnes repareert het gat in onze fietshoes. Op weg naar de supermarkt, bezoeken we het naast de camperstalling gelegen kerkhof. We kunnen het niet laten om ook hier even een kijkje te nemen. De kerkhoven in Italië vallen op door de vele grafmonumenten. Ook de graven in de muur kennen wij amper in Nederland.
De laatste week voor ons vertrek staat er best wel het één en ander op ons lijstje:
We vullen drie kratten met een basisvoorraad aan levenmiddelen (blikjes en potjes e.d.).
We checken of we voldoende medicijnen hebben omdat we lang weg blijven.
We kopiëren alle reisdocumenten (zie onze paklijst).
We zorgen voor muntgeld ivm automaten op camperplaatsen.
We checken of alle belangrijke documenten in de cloud beschikbaar zijn (OneDrive en Google Drive – voor elk google account krijg je gratis 15 GB opslag in de cloud).
We downloaden de kaarten van alle landen in Google Maps waar we doorheen rijden zodat we de kaarten ook offline kunnen gebruiken.
We vullen onze e-readers met boeken die we willen lezen.
Alle apparaten gaan zoveel mogelijk opgeladen mee.
De camper wordt alvast zoveel mogelijk ingericht. De dure apparatuur e.d. gaan pas vlak voor vertrek in de camper.
We maken afspraken met Arie en Annemarie die op onze flat passen als we op pad gaan.
We halen een inenting voor Corona ivm nieuwe covid-varianten die er zijn.
We regelen een machtiging voor onze zoon die ook in Delft woont zodat hij voor ons gaat stemmen op 29 oktober! We vinden het erg belangrijk dat bij deze verkiezing er geen stem verloren gaat. In de Gemeente Delft hoef je hier alleen maar een ingevuld aanvraagformulier op te sturen en het wordt geregeld!
Het laatste weekend voor ons vertrek gaan we nog een weekend op stap met de camper met vrienden. We komen dan vast nog wat laatste dingetjes tegen…
Wat voor weer krijgen we?
We kiezen er dit keer voor om niet een “standaard overwinterland” te kiezen. Van enkele volger kregen we al reacties dat ze benieuwd zijn naar het weer dat we gaan krijgen. Dat zijn wij natuurlijk ook!
We weten van vorig jaar dat het in Italië in oktober nog een zonnige en aangename maand kan zijn. De temperaturen liggen rond de 20-25°Celsius. November wordt koeler, maar blijft mild met temperaturen tussen 13-21°C. en december kent gemiddeld koelere temperaturen (rond de 9-13°C). Voor de temperaturen zijn we niet bang. Daar kun je je op kleden. We nemen ook warme kleding mee. Wel lezen we dat het de natste maanden van het jaar zijn.
Maar… we gaan niet voor de stranden maar voor de kunst en cultuur die we er hopen te vinden. We hopen dat er genoeg droge dagen zullen zijn om het vele moois dat Zuid-Italië en de eilanden ons biedt, te bewonderen. We hebben van verschillende andere camperaars gehoord dat zij goede ervaringen hadden. Blijft het te lang regenen… dan rijden we gewoon door naar drogere gebieden.
Nieuwe paklijst
Hoewel we zo langzamerhand echt wel weten wat we mee moeten nemen, hadden we wel behoefte aan een nieuwe afvinklijst voor we vertrekken.
Aan de hand van paklijsten van anderen (o.a. NKC en ANWB) hebben we onze eigen paklijst aangepast en een nieuwe lijst opgesteld die we voorlopig gaan gebruiken. Als je belangstelling hebt, kun je hier onze paklijst bekijken en eventueel downloaden.
Peasmakers
Op onze paklijst kom je ook “Peasmakers” tegen. Wat zijn Peasmakers? Wij proberen al geruime tijd wat minder vlees te eten. Dat is gezonder en goed voor het milieu. Wij gebruiken Peasmakers als vleesvervangers. Het zijn stukjes die gemaakt zijn van gele erwten en tuinbonen en ze zitten boordevol eiwitten en vezels. Als je deze stukjes in een recept gebruikt nemen ze de smaak op die jij met de kruiden aan ze geeft en ze worden lekker sappig en vlezig van structuur. Wij vinden het lekker en prima eten! Wij geruiken het thuis maar ook op reis is het handig om een voorraadje bij je te hebben. Hier kun je een klein receptenboekje downloaden om eens wat te proberen.
Als het jou ook lekker lijkt, bestel ze dan eens. In één zakje van 125 gram zitten vijf porties. Als je ze bestelt via deze link (https://loox.io/z/sJfhA_TWs?s=wsp) krijg jij € 5,00 korting en wij ook.
Bandenpomp
Tijdens onze laatste reis hebben we verschillende keren een melding op het dashboard gekregen dat onze bandenspanning te laag zou zijn. Ook kreeg ik vorige week voor het eerst een lekke band met mijn fiets. Om het ons zelf wat makkelijker te maken om een fiets- of autoband op te pompen onderweg, hebben we een compressorpomp aangeschaft. Op aanraden van vrienden van ons hebben we een Donrox (RIDE F511) gekocht. Hij is klein en compact, zit in een handig foudraal en is makkelijk mee te nemen als we gaan fietsen. De handleiding van dit handige apparaatje vind je hier. Bij de eerstvolgende lekke of leeglopende band hoor je onze bevindingen.
Fotoboek laatste reis
Zoals de vaste volgers wel weten, maak ik altijd een reisverslag / fotoboek van onze reizen. Het fotoboek van de laatste reis naar Italië, Slovenië en Kroatië is inmiddels klaar. Voor de liefhebbers: in deze link kun je het hele fotoboek bekijken. Het is een fotoboek van groot formaat, dus als je de tekst goed wil kunnen lezen, bekijk het dan op een groot beeldscherm: Fotoboek reis Italië – Slovenië – Kroatië
Over een maand gaan we weer voor langere tijd op reis. Omdat we vrijwel altijd een grotere reis maken in het voor- en najaar staat in september onze APK op het programma.
Wij doen de APK bij de garage van Buscamper Nederland in Culemborg. Hier zit onze buscamper ook in het onderhoud. Zij kennen onze bus het best en de jaarlijkse keuring kost vaak weinig tijd.
Als het nodig is, laten we tijdens de APK ook nog wat kleine klusjes doen. Zo zijn we dan weer helemaal “klaar” voor de reis naar Italië en gaan we met een veilig gevoel op stap.
Onze route…
Terwijl we dit schrijven is onze route nog steeds niet 100 % zeker. In de maanden voor ons vertrek op 1 oktober 2025 lezen wij ons nog in met een enkele reisgids en volgen wij andere vlogs en blogs om ideeën op te doen.
Wel hebben we inmiddels het besluit genomen om op 8 oktober de boot te nemen van Genua naar Palermo. We hebben een ticket geboekt bij GNV en varen in twintig uur naar Palermo.
We denken ongeveer drie a vier weken rond te reizen op Sicilië en steken dan over naar het vaste land en “de hak” van Italië. Reizend door Zuid-Italië varen we op enig moment ook weer over naar Sardinië.
Zoals altijd speelt het weer een belangrijke rol in welk tempo we gaan reizen. Hele dagen binnenzitten omdat het regent, heeft niet onze voorkeur. We hebben ongeveer drie maanden uitgetrokken voor de hele reis. In principe gaan we na Sardinië weer omhoog richting Nederland maar een oversteek naar Spanje behoort ook tot de mogelijkheden.
Nieuwe wegenatlas
Hoewel wij in de auto navigeren met Google Maps via de CarPlay, heeft de bijrijder toch ook vaak een wegenkaart bij de hand. Google Maps stuurt ons soms vreemde weggetjes op (waarschijnlijk om een paar meters te besparen?) . Een goede kaart helpt ons dan.
De wegenatlas die wij van Italië nog in ons bezit hadden, was behoorlijk verouderd. We zijn daarom op zoek gegaan naar een nieuwere versie. We vonden onze nieuwe wegenatlas bij Boekhandel De Zwerver. Hij bevat kaarten van heel Italië op een schaal van 1:150 000 en ook van alle grote steden is een gedetailleerde kaart aanwezig. Deze atlas van Freytag & Berndt heeft ook een overzicht met alle campings en camperplaatsen. Waarschijnlijk zullen we dat overzicht niet gebruiken omdat we daarvoor met de apps werken van Park4Night en CamperContact.
Het afgelopen jaar is de werking van de app van CamperContact sterk verbeterd. De fysieke boekwinkel van De Zwerver is trouwens vanaf 17 augustus gesloten. Je kunt de kaarten nu alleen nog bestellen via het Internet.
Agricamper
Vorig jaar hebben wij voor het eerst gebruik gemaakt van de Agricamper – app. Dat is ons prima bevallen. We hebben ons abonnement daarom verlengd.
We gaan proberen om vaak te overnachten bij deze zgn. Agriturismo’s. Door heel Italië vind je boerderijen waar je één nacht gratis kunt overnachten als je lid bent (€39,90 voor één jaar) van de Agricamper organisatie. De boerderijen bieden zelfvoorzienende campers gratis overnachtingsmogelijkheden op prachtige plekken. We zijn van Agricamper lid geworden en kregen hierdoor de beschikking over de app Agricamp waarmee we eenvoudig de Agriturismo’s kunnen boeken. Deze bevinden zich door heel Italië.
Agricamps per regio
De Agriturismo’s hopen door het beschikbaar stellen van overnachtingsplekken hun producten te promoten. Wij vinden het juist leuk om als tegenprestatie een fles wijn, olijfolie, kaas of worst te kopen. Vorig jaar overnachtten we zelfs bij een kleine bierbrouwerij en kochten we wat speciale biertjes.
Polarsteps
Vanaf 2019 zijn wij de app Polarsteps gaan gebruiken om onze reizen te tracken. Onze volgers willen graag weten op welke plaatsen wij overnachten en wat de faciliteiten zijn van onze overnachtingsplekken.
Wij overnachten op campings, camperplaatsen en vrije plekken. Bij onze steps in Polarsteps kun je vrij nauwkeurig zien waar we overnachten. Weliswaar niet vanaf het allereerste begin maar gaandeweg ons gebruik van de app vermelden wij bij elke step de sitecodes van Park4Night, Camper Contact of de zgn What3words (zie onze aparte pagina) coördinaten.
Op Polarsteps zie je bij onze steps vaak foto’s van de voorzieningen van de bezochte camperplaats. We laten deze niet zien in onze reguliere blogs.
Je kunt je natuurlijk ook aanmelden om ons te volgen op onze Polarsteps: klik dan hier!
De titel van onze reis “Naar de Balkan” dekt niet helemaal de lading van de trip die we de afgelopen maanden maakten. Bij ons vertrek hadden we het plan om naast Slovenië en Kroatië ook nog Bosnië en Herzogowina te bezoeken. Dat is er uiteindelijk niet van gekomen terwijl het wel onze op één na langste reis (71 dagen) was.
“Langzamer” reizen – meer genieten
Gray
We hebben er voor gekozen om “langzamer” te reizen., We stonden langer op één en dezelfde plek dan bij onze vorige reizen. Meestal twee maar ook wel drie nachten. We verkenden op deze manier de omgeving van onze overnachtigingsplekken. Minder kilometers maken, betekende in ons geval dus niet minder zien. Het feit dat we vrijwel geen tolwegen hebben gereden (alleen een klein stukje in Italië) droeg ook bij aan het relaxte gevoel. De kleine weggetjes (lang leve de buscamper) brachten ons op erg mooie plekjes. Vooral van het landschap in Slovenié hebben we erg genoten.
Rastoke
Na Noord-Kroatië zorgde het wisselvallige weer er voor dat we sneller dan gepland naar de kust van Kroatië zijn gereden om daar wat meer van warmer weer te genieten. Onze terugreis naar Delft begon juist weer eerder doordat we het te warm kregen. Zoals al eerder gezegd: dat is nu eenmaal de vrijheid van het camperen.
Camperplekken vinden
Wie geïnteresseerd is in onze overnachtingsplekken, raden we aan om eens op onze Polarsteps te kijken. Op Polarsteps vermelden we eigenlijk alleen maar informatie (je vindt er alle coördinaten) over de camperplekken of campings waar we staan. Sommige zijn gratis en andere kosten wat meer. In Kroatië (langs de kust) hebben we eigenlijk voor het eerst gebruik gemaakt van (voor ons doen) behoorlijk dure campings. Dankzij de ACSI – voordeelkaart, kregen we aardig wat korting.
Brescia
Agnes is bij ons degene die altijd de overnachtingsplekken vindt en daardoor ook onze route bepaald. Ze heeft daarbij steun van andere camperaars die ze volgt (we noteren leuke en mooie plkjes op een lijst in onze telefoon) en van twee apps: Park4Night en CamperContact. Ook deze reis vonden we dankzij deze apps weer geschikte overnachtingsplekken in de buurt van interessante bezienswaardigheden. Voor we op stap gaan, bekijken we ook de nodige reisgidsen over ons reisdoel. (bijv. “Noord-Kroatië met de camper” door Ingrid Vertessen).
Polarsteps
Er wordt de laatste tijd behoorlijk “gesleuteld” aan de app van Polarsteps. Het uiterlijk is niet meer zo “statisch” als voorheen. Behalve dat de app je reis trackt en je er reisfoto’s plaatst, kun je tegenwoordig ook laten merken wat je van de “step” vindt (liken) en je kunt op iemands reactie aantwoorden. Het vertonen van de door jou geplaatste foto’s en video’s (maximaal 1 minuut lang) is ook verbeterd. Polarsteps begint steeds meer het “Facebook” van de reiziger te worden. We zijn benieuwd welke verbeteringen er nog meer volgen. Wij staan er van te kijken dat er heel veel mensen (741) ons ook via Polarsteps volgen.
Ons huishoudboekje
Zoals na elke lange reis geven we jullie ook weer een overzicht van de afgelopen trip:
Aantal reisdagen
71 dagen
Aantal overnachtigingsplekken
42 plekken of campings
Kosten overnachtigingsplekken
€ 1242,50
Gemiddelde kosten overnachtigingsplek
€ 17,50 per nacht
Duurste overnachtigingsplek
€ 42,50 (Hvar)
We stonden 8 x op een gratis plek.
Kosten wassen en drogen
€ 43,00
Gereden kilometers:
6528 kilometers
Gefietst:
777 kilometer
Gelopen:
340 kilometer
We tankten diesel:
€ 826,29
We betaalden aan tol:
€ 90,80
Veerboten:
€ 187,40
Openbaar vervoer (incl. funiculair e.d.)
€ 114,30
Musea:
€ 285,00
Simkaarten:
€ 19,90
Sauna (Duitsland)
€ 57,60
In totaal gaven we uit:
€ 2814,60 *
* Dit is zonder onze dagelijkse boodschappen en zonder de vele kopjes koffie met “iets lekkers” er bij.
We bezochten 9 landen
We luisterden onderweg naar tientallen podcasts met als onze favorieten: Maarten van Rossem, De Publieke Tribune en Overleven van Human o.l.v. Coen Verbraak en Nooit Geweten van Teun Duynstee
Agnes las 17 boeken waarvan 4 luisterboeken met als tip de boeken van Elif Shafak
We kijken alleen “terug” via de iPad: Mes op Tafel, Twee voor twaalf en Arjan Lubach
We maken samen elke dag éé cryptogram om onze hersenen te blijven trainen
Bijn elke avond spelen we een spelletje voor het slapen gaan. Deze reis waren populair: Catan (kaartspel) en de verschillende varianten van Clever, Qwixx, Keer op Keer.
Jan las 7 boeken, schreef 18 blogs, schreef elke dag op Polarsteps en maakte (te) veel foto’s en filmpjes
Diversen:
Onze volgende reis
Onze volgende reis begint omstreeks 1 oktober 2025. We willen dan Italië verder ontdekken. We gaan bekijken of het haalbaar is om in het zuiden van Italië (met o.a. Sicilië) te overwinteren. We houden ook de optie open om eventueel met de boot over te steken naar Spanje via de eilanden Sardinië / Corsica.
Amalfi kust
Hoewel we pas een week terug zijn, is ook ons eerste reisje naar Nederland al weer gemaakt. we bezochten de (klein)kinderen in Oldemarkt en maakten een mooie fietstocht op de Veluwe. Tot oktober zullen er nog wel meer van zulke reisjes volgen in Nederland.
Tot ziens!
Tot slot willen we iedereen bedanken die met ons meereisde, iedereen die ons reacties stuurde en voor diegenen die vragen stelde… we hopen dat we alles beantwoordt hebben. Heb je nog vragen die je hier niet wilt stellen? Stuur ze dan naar camperoppad@gmail.com
Het jaar 2024 loopt ten einde. Overal verschijnen overzichten van het afgelopen jaar. Ook van Polarsteps ontvingen we een soort van jaaroverzicht over onze camperreizen.
Jaaroverzicht Polarsteps
Volgens Polarsteps waren we in het jaar 2024 162 dagen op reis en bezochten we 22 landen. Deze cijfers moeten we wel een beetje nuanceren… Het aantal reisdagen was in werkelijkheid wat meer omdat we onze tripjes met de camper in Nederland niet altijd tracken met Polarsteps. Het aantal landen is een beetje geflatteerd omdat we de meeste landen bezochten op doorreis naar Turkije, Spanje, Portugal en Italië.
We hebben de afgelopen tijd onze camper vooral gebruikt om in Nederland rond te toeren. Het betroffen hier vooral familiebezoekjes en korte uitstapjes om wat leuke plekjes te bekijken. Onze reizen van het afgelopen jaar vind je op onze website onder het kopje “Blogs” in het menu per jaar gegroepeerd.
Op onze website vind je reisverslagen zonder reclame. Wel hebben we één sponsor. Zij sponsoren ons voor de kosten van deze website. We kunnen hier achter staan omdat we daar onze buscamper hebben aangeschaft en we tevreden zijn over het onderhoud van onze camper. Het bijhouden van onze website is verder hobby. We vinden het leuk om onze “reisavonturen” te delen met anderen. Laat ons gerust weten wat je er van vindt. Voor de liefhebbers wat cijfers…
Onze website heeft 689 abonnees die onze nieuwsbrief ontvangen als wij een nieuw bricht plaatsen. In 2024 werden er op onze website 84.600 pagina’s bekeken door 37.000 bezoekers. Dat zijn gemiddeld 231 pagina’s en 101 bezoekers per dag. Onze Facebookberichten worden gevolgd door 458 abonnees. Op Instagram hebben wij 1376 volgers. Ons YouTube kanaal heeft 653 abonnees. Op Polarsteps hebben wij 652 volgers
We bedanken al onze volgers en abonnees voor alle reacties en tips!
Op de website even klikken op de foto’s
Reisplannen 2025
Inmiddels kriebelt het echter wel. We hebben al veel zin om er op uit te trekken. Vanaf april 2025 gaan we weer een grote reis maken. Aan een gedetailleerde planning wordt nog gewerkt maar op (hele grote) hoofdlijnen willen we een aantal landen op de Balkan gaan bezoeken. De definitieve planning is nog niet af maar we willen starten in Slovenië, Noord-Kroatië en Bosnië-Herzegowina. De weg ernaar toe brengt ons door Frankrijk en Italië. Andere landen die ook nog op ons lijstje staan, zijn: Montenegro, Albanië, Bulgarije en Roemenië. We zijn in al deze landen al eens geweest maar willen er nu wat meer tijd doorbrengen. We gaan wel zien hoe ver we komen!
Zoals altijd is het weer een belangrijke factor dat ons reistempo bepaalt maar we hebben ons wel voorgenomen om wat “rustiger” te gaan reizen. Er valt in deze landen zoveel moois te zien! We hebben het plan om voor de eerste trip ongeveer drie maanden uit te trekken.
In het najaar willen we bekijken of het mogelijk is om Italië uitgebreider te ontdekken. Italië heeft ons tijdens onze reis in september en oktober erg verrast. We willen er meer van zien. Maar… er zijn meer landen die ons trekken. We willen ook nog steeds graag naar Schotland, Wales en Ierland. We laten jullie weten wat het uiteindelijk wordt.
In de wintermaanden hebben we al een aantal keren Spanje en Portugal bezocht. Het is in deze maanden niet alleen het (zonnige) weer dat ons trekt maar ook in deze landen zelf is nog enorm veel te zien. Via de nieuwsbrief van SpanjeVandaag ontvangen we altijd veel nieuwtjes over Spanje. In één van de laatste nieuwsbrieven troffen we een tip aan die we jullie niet willen onthouden.
Fietsen en wandelen in Spanje
Driemaal per jaar verschijnt het online magazine “Fietsen en wandelen in Spanje”. We hebben de eerste drie nummers binnengehaald en we werden verrast door het grote aantal tips en ideeën om in Spanje te fietsen en te wandelen. Omdat wij graag fietsen, vinden wij het een absolute aanrader. Je kunt de nieuwsbrieven downloaden en je gratis abonneren op https://www.spanjemagazine.net.
We wensen jullie allemaal een reislustig en prachtig camperjaar!
Gisteravond laat werd het onverwacht koud in de camper. De code op ons PC 220 scherm was duidelijk. Lege gasfles. Dat gebeurt toch wel vaak als het pikkedonker is. Het omwisselen in het donker is altijd een gedoe. Dit keer niet. We hebben al weer een poosje geleden twee magnetische ledlampen gekocht. Hierbij zit een “plakstrip” waar je de lampjes op kunt plakken.
Handige oplaadbare ledlampjes Op de website even klikken op de foto’s
Eentje zit in de gaskast en eentje zit in de camper boven de stoel van de bestuurder. Twee plekken waarbij extra licht handig kan zijn. Het handige van onze ledlampjes is dat ze oplaadbaar zijn. Eenmaal opgeladen geven de ledlampjes een uur prima licht. ‘s Zomers ook fijn omdat de magnetische lampen op de buitenwand van onze bus “kleven”.
Vanochtend zijn we al vroeg op pad voor de turfroute in De Peel in het dorpje Griendtsveen. We doen er de Turfroute – een historische labcache. Wandelend door Griendtsveen en zijn omgeving is het amper voor te stellen dat tussen 1866 en 1956 het hele sociale leven van alle inwoners volledig werd gedomineerd door de turfindustrie van de firma Van Der Griendt.
Woonhuis familie van der Griendt
Het dorp kende, naast een eigen station ook fabrieken voor het maken van turfstrooisel, een eigen scheepswerf waar de turfschepen werden gebouwd en onderhouden en een uitgebreid kanalenstelsel om het transport van de gestoken turf naar het station mogelijk te maken. Nu is enkel nog een idyllisch dorp te zien. In het kader van “Horst aan de Maas 800” zijn fotoborden geplaatst die inzicht geven in het verleden van ieder plekje in het dorp en de menskracht die daarmee gepaard ging.
Griendtsveen Op de website even klikken op de foto’s
Een wandelroute voert de bezoeker langs vele gebouwen en plekken die net zo vele verhalen vertellen over het bizarre sociale leven in deze voormalige veenkolonie en de grootse prestaties in een volstrekt onontgonnen gebied.
We sluiten de wandeling af met een kopje koffie in Herberg De Morgenstond. De tip van de kok voor deze dag is een stuk Arretjescake. Mmmm… In de nissen van het café zien we een minitentoonstelling over Toon Kortooms (schrijver van Beekman en Beekman) die in Griendtsveen is geboren.
De volgende stop is De Wit in Schijndel waar we een paar accessoires kopen die we nog nodig hadden in de camper. Een campingtafeltje, twee raamfixen, een gootsteenzeefje (hadden ze niet helaas), een nieuwe koekenpan en een paar scherpe aardappelschilmesjes. Altijd leuk om weer eens in zo’n snoepwinkel voor camperaars rond te lopen.
Inmiddels zitten we weer lekker bij de kerstboom en de wasmachine draait al weer. Het donkere, soms miezerige weer bracht ons weer naar huis.
Zuurkool frittata met zoete aardappel
Winters weer deze dagen. Hier past een winters recept voor de Omnia bij. Agnes maakte een heerlijk recept voor zuurkool dat eenvoudig in de camper in de Omnia is te maken. Klik hier en eet smakelijk!
Als we vanochtend wakker worden en de horren omhoog doen, blijkt dat de camper naast een meertje ligt in een natuurgebied. Hebben we gisteren niet gezien omdat het donker was toen we aankwamen. Ook blijkt dat er een labcache met wandeling om het meertje is. We zijn de dag daarom maar gezond begonnen met een wandeling van een uurtje om het meertje bij Nettetal.
Wandelen bij Nettetal
Eén kopje koffie later rijden we naar het tien kilometer verderop gelegen Viersen. We hebben van iemand (sorry, naam vergeten) de tip gekregen dat we daar een mooie beeldencollectie kunnen bekijken.
Beeldentuin Viersen
Als het gelukt is om de camper in de buurt te parkeren (even zoeken bij het volle en gezellige winkelcentrum) wacht ons een kleine teleurstelling. De beeldentuin is open voor iedereen maar het paviljoen waar diverse moderne beeldhouwwerken worden tentoongesteld, is gesloten. Het gaat pas om 15:00 uur open. We hebben geen zin om zo lang te wachten en slenteren door de gezellige winkelstraatjes terug naar de camper.
We kopen onderweg een paar lekkere broodjes, lunchen in de camper en rijden terug naar Nederland.
In de Brabantse Peel bij Grashoek vinden we een mooie camperplaats: De Zevende Hemel. Of het in de hemel altijd zo rustig is, weten we niet maar hier staan we wel weer helemaal alleen. Waarschijnlijk een groot verschil met het zomerseizoen. Omdat het al vroeg donker is, doen we hier niet veel meer vandaag. We vullen de rest van de dag met wat lezen en wat tv kijken (doen we op onze iPad) en doen een spelletje. Agnes maakt een lekker recept voor in de Omnia (komt pas morgen op de website). Dan is er weer een dag.
Fotoboek Italiëreis
Onze vaste volgers weten dat ik altijd een fotoboek maak van een grote reis. De laatste lange reis was naar Italië. Door op de foto hieronder (op de website) te klikken kun je het fotoboek bekijken. Tip: Doe dat op een tablet of een laptop. Dan komt het fotoboek beter tot zijn recht dan op je telefoon.
Na een rustige nacht op de parkeerplaats naast het crematorium in Nijmegen, rijden we omstreeks 10:00 uur weg richting Venlo. We rijden over de N271 langs de Maas naar Genooi en parkeren onze camper op een P4N plek achter de Genooihof.
Het blijft droog vandaag. De rugzakken gaan om en zonder paraplu vertrekken we richting Venlo om twee Labcaches te lopen en een museum te bezoeken. De eerste labcache voert ons langs een stuk van de Jacobsweg tussen Velden en Tegelen.
De Jacobsweg is een verzamelnaam voor de Europese pelgrimsroutes naar het graf van de apostel Jacobus in Santiago de Compostela. De klassieke Jacobsweg is de Camino Francés. Maar inmiddels zijn er talloze Jacobsroutes uit de Middeleeuwen herontdekt, zodat de Jacobsroute eigenlijk voor de deur begint. Wij vinden het ook erg leuk dat we deze routes door heel Europa aantreffen.
Op de website even klikken op de foto’s
Wij beginnen bij de Genooihof, een sfeervolle kapel waar we ook de eerste kerststal van dit jaar zien (met stromend water). We raken er in gesprek met een andere bezoeker die ons vertelt dat de kapel ongeveer 30.000 bezoekers per jaar heeft die er een kaarsje branden. We kunnen niet achterblijven en betalen € 0,50 voor een kaarsje en omdat de kerk niet achterblijft, betalen we contactloos omdat we geen kleingeld op zak hebben.
Hierna wandelen we al gauw langs de Maas richting Venlo waar we het Wilhelminapark bezoeken (prachtige bomen) en zien dat niet alleen Wilhelmina hier een boom heeft maar ook Willem en Amalia. Het valt ons wel op dat de boom van Amalia sneller groeit dan die van haar vader. Hoe zou dat toch komen?
Wilhelminapark en Stadhuis
Het stadhuis van Venlo is al helemaal in de kerstsfeer en vandaar gaan we naar de grote krijger op de Maasoever. Het is een prachtige sculptuur. Wij zijn niet de enigen die dat vinden, het nest in het hoofd van de krijger getuigt van een andere liefhebber.
Tango
Bij het opvallende monument Tango van Fons Schrobbers steken we de Maasbrug over waar vier Wachters de brug bewaken. Ze waken tegen agressie, oorlog en geweld.
De Wachters Op de website even klikken op de foto’s
Aan de andere kant van de Maas lopen we verder naar de volgende brug. Mooi stukje daar. Kunstenaars hebben er allerlei soorten bankjes en stoelen neergezet zodat je er relaxed je krentenbol kunt opeten.
De volgende brug steken we weer over en we keren terug naar Venlo. Het water staat redelijk hoog zodat een deel van de kades onder water staat. Gelukkig niet zo hoog dat het gevaar oplevert.
Langs de Maas Op de website even klikken op de foto’s
Terug in Venlo bezoeken we het museum voor moderne kunst Van Bommel Van Dam dat sinds 2007 in het oude hoofdpostkantoor De Keulse Poort is gevestigd.
Als wij er zijn, kunnen we de permanente collectie niet bekijken. Het hele museum is tot 23 februari 2025 gewijd aan een overzichtstentoonstelling van Evert Thielen, een in Venlo geboren schilder. Zijn werk bestaat uit zeer realistisch geschilderde doeken waarvan er een aantal op zeer grote meerluiken zijn geschilderd die ingenieus open – en dichtgevouwen kunnen worden.
De tentoonstelling laat opdrachten en vrij werk zien. We merkten dat we gemengd reageerden op zijn werk. Aan één kant is zijn werk knap gemaakt aan de andere kant vonden we zijn werken maniëristisch van aard. Zijn vele naakten vonden we zelfs voyeuristisch, plat en gemaakt en hebben dus hier ook niet afgebeeld. We misten het “hart” in de tentoonstelling.
Evert Thielen Op de website even klikken op de foto’s
Het is al donker als we in een uur teruglopen naar de camper bij de Genooihof. Hier vandaan rijden we in twintig minuten naar Nettetal in Duitsland waar we de nacht doorbrengen op een P4N plek.
Vanochtend werden we wakker met een open getrapt raam aan het voeteneind van ons bed. Nu waren we midden in de nacht al wakker geworden doordat Agnes in haar slaap met iemand ruzie kreeg en deze persoon een flinke trap verkocht. Vanochtend werden we echter wakker met koude voeten en toen we de ingedeukte raamhor opentrokken, bleek dat ze achterste raampje van de camper had opengetrapt. We hebben dit raampje altijd op een klein haakje staan voor wat extra ventilatie. Gelukkig. Geen inbrekers! Ook geen narcosegas…
Als je trouwens wat meer achtergrondinformatie wilt lezen over het broodjeaapverhaal van narcosegas, lees dan eens dit artikel!
Voor ons vertrek wachtte ons nog klein klusje. De schroeven van de ladegeleiders van de hoogste keukenlade bleken te zijn losgetrild. Het open en dicht schuiven van de la ging hierdoor moeizaam. Gelukkig brachten een schroevendraaier en wat extra schroefjes uitkomst. Het klusje was in tien minuten gefikst.
Konikpaarden op het voetpad
Na een kopje koffie vertrokken we naar Bemmel. Het plan was om in de Bemmelerwaard een wandeling te maken langs de afgravingen bij De Waal. Er lag ook een mooie labcache. Helaas… de toegang tot het wandelgebied werd ons versperd door een kudde Konikpaarden. Ze stonden ons op te wachten achter het veerooster maar gingen geen duimbreed uit de weg toen we het voetpad wilden oplopen. Aangezien ik geen held ben met zo’n kudde hebben we maar rechtsomkeert gemaakt en zijn we terug naar de camper gegaan.
Op de website even klikken op de foto’s
Een andere labcache die we wilden lopen, bevond zich in het Goffertpark. Het park is in de jaren dertig aangelegd als werkgelegenheidsproject en dankt zijn naam aan een oude boerderij: De Goffertboerderij. De meeste mensen zullen de naam Goffert vooral verbinden aan het voetbalstadion van NEC. Voor dit stadion moest moest 80.000 m3 grond worden verplaatst waardoor het de naam “Bloedkuul” kreeg.
Het Goffertpark vertoont veel overeenkomsten met het Haagse Zuiderpark dat ook als werkgelegenheidsproject werd aangelegd. Beide parken kennen één voetbalstadion, een kinderboerderij, een openluchttheater, een rozentuin enz. Ook in het Goffertpark zijn regelmatig grote evenementen. Toen wij er vanochtend doorheen wandelden, werd voorzichtig begonnen met de opbouw van het kerstcircus uit Duitsland van de familie Freiwald.
De BijenstalStationsklokBloed Zweet en TranenLabcache voltooid Op de website even klikken op de foto’s
We lieten vervolgens de gestaag vallende motregen niet langer onze dag verpesten. We hebben de rest van de dag doorgebracht bij Thermen Berendonck. Wat is dit een prachtig saunacomplex. De hele inrichting en aankleding van de sauna is in Indiase sfeer gedaan. We hebben er genoten.
Na afloop hebben we ons campertje dichtbij kunnen parkeren op een grote parkeerplaats naast het crematorium Waalstede. Heerlijk rustig.
Zondagochtend omstreeks 9:15 uur vertrekken we uit Guilleville onder Parijs. De snelweg is dichtbij en na vijf minuten rijden we op de grote weg richting Parijs. Het is nog zo rustig op de weg dat we via de periferic interieur door Parijs rijden en we de Franse hoofdstad na een half uur zonder files achter ons laten.
Camperplaats Guilleville
Over de snelweg rijden we dwars door Lille richting Antwerpen. Ook Antwerpen passeren we zonder files en omstreeks 15:00 uur zijn we weer thuis in Delft.
We hebben geluk. Net als we aankomen, komt er een parkeerplaats beschikbaar naast onze flat zodat we volop de ruimte hebben om onze camper “uit te pakken “. Nog weer een uurtje later is alles er uit en er af (onze fietsen) en draait de eerste wasmachine. Toch ook wel lekker om weer thuis te zijn.
Nog even dit…
8 januari – 13 januari 2024 ☀️ 🌤️ ☁️ 0° C.
De eerste dagen na onze thuiskomst waren drukker dan voorzien en daarom is deze afsluitende blog wat later dan gedacht. Inmiddels zijn er al weer heel wat “terugkomst-klusjes” gedaan en staat ons campertje al weer klaar voor het volgende reisje naar het noord-oosten van het land waar we kinderen, kleinkinderen gaan bezoeken.
Korte terugblik op onze reis
Terugkijkend hebben we weer enorm genoten van onze trip naar Portugal en Spanje. We hebben veel moois gezien en zullen deze reis zeker nog eens maken. We hebben namelijk ook veel moois overgeslagen. Je maakt immers altijd keuzes. Een volgende keer bekijken we wat we hebben laten liggen. Misschien wel in een ander seizoen omdat we ons soms ook wel hebben laten leiden door de weersomstandigheden.
Het was echter niet alleen het weer. In het zuiden is het wel erg druk langs de kust. Wij schrikken wel van de grote hoeveelheden “koelkasten” van overwinteraars die her en der langs de kust “vrij” staan. Het wordt er niet mooier op. Waarom niet het kleine bedrag betalen voor een officiële camperplek of camping als je wel het geld hebt om een dure camper te kopen? Door met z’n allen vrij te staan is het vrijheidsgevoel wel weg en weegt het in onze ogen niet op tegen de overlast die al die campers veroorzaken voor de lokale bevolking en de natuur. Wij zouden het ook niet leuk vinden als de hele kustlijn van Nederland vol staat met campers.
Wij trokken voor ons zelf bovendien de conclusie dat onze voorkeur toch wel uitgaat naar Spanje. Wat heeft dit land toch veel moois te bieden. Ook het Spaanse binnenland is prachtig.
Ons “huishoudboekje”
We krijgen vaak vragen over wat we zoal uitgeven onderweg. We hebben inmiddels dan ook de traditie om onze reis af te sluiten met wat statistische gegevens. Agnes heeft weer haar best gedaan om alle cijfertjes op een rij te zetten.
We reden in 46 dagen 5702 kilometers (gemiddeld 121 km per dag). We fietsten 450 km en wandelden 210 km. We tankten deze reis voor € 986,74 diesel, € 16,49 AdBlue en gebruikten bijna twee gasflessen (de laatste is nog halfvol). De goedkoopste tankbeurt was bij Mérida: € 1,37 p/liter en de duurste bij Tours: € 1,91 p/liter. Aan tol betaalden we € 225,00 (schatting). Twee kleine reparaties aan de camper: € 168,94
Aan overnachtingen waren € 446,18 kwijt (gemiddeld € 10,13 per nacht). We stonden 6 x gratis en onze duurste overnachting was € 29,30 (Tarifa).
Agnes las 10 boeken, breide een half vest en schreef 4 recepten voor de Omniaoven. Jan las 4 boeken, plaatste 69 steps op Polarsteps, schreef 14 blogs en maakte weer te veel foto’s. We maakten samen filmpjes voor Instagram en YouTube en losten 15 cryptogrammen op (sorry Agnes… vergeten nieuwe boekjes te kopen 😢). Ook deze reis speelden we vrijwel dagelijks een spel (favorieten: Keer op Keer, Qwixx, Alarun, Clever en Fase 8).
Jan
Bij het wakker worden en tijdens de lange autoritten luisteren we vaak naar podcasts (favorieten: De Erfenis, El Tarangu, Bob en Maarten van Rossem).
Onze voorlaatste reis
Onze voorlaatste reis bracht ons in 67 dagen om de Oostzee. Het volledige verslag van deze reis vind je elders op onze website in het menu onder BLOGS.
Trouwe volgers weten dat ik de belofte heb gedaan om hier een link te plaatsen naar het volledige fotoalbum van deze reis. Deze belofte los ik hierbij in. Klik hier om het fotoboek te bekijken. Het bevat veel meer foto’s dan ik op de website heb getoond (ik kan nu eenmaal niet kiezen 😀). Het boek laat zich het beste bekijken op een groot beeldscherm. De tekst is moeilijk leesbaar maar die is hetzelfde als op de blog.
Onze volgende reis….
We hopen onze volgende reis te starten op 9 april 2024. Het reisdoel is andermaal Turkije. In 2022 bezochten we dit prachtige land voor het eerst. De route naar Turkije is nog niet zeker. In de weken voorafgaand aan ons vertrek, lees je hierover meer. Ook de politieke omstandigheden rond Turkije houden we in de gaten omdat we wel een veilige reis willen maken.
Ben je nieuwsgierig naar onze plannen en reizen? Abonneer je dan op ons blog. Je kunt je gratis inschrijven voor onze nieuwsbrief op onze homepagina. Je krijgt dan elke keer een berichtje in je mailbox.
